Trong bối cảnh cuộc sống hiện đại đầy biến động, du lịch đã không còn là một hoạt động xa xỉ chỉ dành cho những dịp đặc biệt. Thay vào đó, nó đang dần trở thành một phần tất yếu trong đời sống của giới trẻ Việt Nam và trên toàn cầu. Đặc biệt, xu hướng du lịch “ít lịch trình” hay du lịch linh hoạt đang lên ngôi, phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong cách thế hệ trẻ nhìn nhận và tận hưởng những chuyến đi của mình.
Vậy điều gì đã khiến hình thức du lịch này trở nên phổ biến đến vậy? Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích những yếu tố chính đằng sau trào lưu du lịch linh hoạt của giới trẻ.
Du lịch: Từ "xa xỉ phẩm" thành lối sống tất yếu
Theo báo cáo Triển vọng Du lịch 2026 của Agoda, du khách trẻ ngày càng coi du lịch là một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày [1]. Họ không còn chờ đợi một kỳ nghỉ dài duy nhất trong năm. Thay vào đó, giới trẻ chia nhỏ các chuyến đi thành nhiều hành trình ngắn hơn, dễ dàng sắp xếp xen kẽ giữa công việc, học tập và sinh hoạt cá nhân [5].
Thống kê cho thấy, 81% du khách trẻ dự định thực hiện tối đa 6 chuyến du lịch trong năm tới. Gần 80% trong số họ lựa chọn thời gian lưu trú dưới một tuần [1]. Xu hướng này không chỉ phổ biến ở Việt Nam mà còn lan rộng tại nhiều thị trường châu Á như Ấn Độ hay Thái Lan. Điều này chứng tỏ du lịch đang được bình thường hóa, trở thành một hoạt động thường xuyên thay vì chỉ diễn ra vào các dịp cao điểm.
Ngân sách thông minh và khám phá độc đáo
Yếu tố chi phí luôn đóng vai trò quan trọng trong quyết định du lịch của giới trẻ. Có tới 55% người trẻ Việt Nam cho biết ngân sách ảnh hưởng lớn đến lựa chọn chuyến đi của họ [5]. Điều này thúc đẩy họ tìm kiếm những cách thức du lịch thông minh và tiết kiệm hơn.
Đáng chú ý, 49% sẵn sàng tìm đến các điểm đến ít phổ biến hơn để tối ưu chi phí. Đồng thời, điều này cũng mở ra cơ hội khám phá những trải nghiệm mới mẻ và độc đáo [1]. Thay vì chạy theo những địa điểm "hot", giới trẻ hiện nay có xu hướng tìm kiếm giá trị thực sự trong mỗi chuyến đi.
Ưu tiên trải nghiệm, kết nối và chữa lành
Một điểm đáng chú ý là người trẻ không còn quá đặt nặng việc "đi đâu" mà tập trung vào ý nghĩa chuyến đi. Họ quan tâm đến việc "đi với ai" và "có trải nghiệm gì đặc biệt" [1]. Số liệu khảo sát cho thấy 48% du khách lựa chọn du lịch để khám phá văn hóa. 42% quan tâm đến ẩm thực địa phương [5].
Đặc biệt, 58% có nhu cầu nghỉ dưỡng, tái tạo năng lượng và chữa lành [1]. Điều này phản ánh áp lực cuộc sống hiện đại khiến giới trẻ tìm kiếm những chuyến đi mang tính phục hồi. Họ muốn thoát khỏi sự ồn ào để tìm lại sự cân bằng, kết nối với bản thân và thiên nhiên. Vì sao người trẻ chọn "đi để hồi phục" thay vì "đi để chơi"? là một câu hỏi đáng để suy ngẫm.
Du lịch gắn liền với đam mê và sự kiện
Du lịch kết hợp với âm nhạc, lễ hội đang trở thành một xu hướng nổi bật. Khoảng 21% Gen Z cho biết họ sẵn sàng lên kế hoạch di chuyển chỉ để tham dự các buổi concert âm nhạc, lễ hội hoặc sự kiện thể thao [5]. Đây là cách họ kết hợp niềm đam mê cá nhân với việc khám phá những vùng đất mới.
Theo Future Market Insights, thị trường du lịch âm nhạc toàn cầu hiện đạt khoảng 6,4 tỉ USD. Con số này có thể tăng lên 15,5 tỉ USD trong 10 năm tới [1]. Trước xu hướng này, nhiều doanh nghiệp lữ hành và hãng hàng không đã tung ra các gói kết hợp độc đáo. Các gói này bao gồm vé xem show đi kèm lưu trú, city tour và khám phá ẩm thực địa phương.
Gen Z: Thế hệ của những giá trị mới trong du lịch
Thế hệ Gen Z, những người sinh ra từ giữa những năm 1990 đến giữa những năm 2010, đang định hình lại ngành du lịch. Họ không còn thích những chuyến đi chỉ để "check-in" và chụp ảnh cho vui [4]. Thay vào đó, Gen Z tìm kiếm những trải nghiệm thực sự, sâu sắc và có ý nghĩa.
Họ mong muốn tham gia vào nền văn hóa địa phương, khám phá lối sống của người dân bản địa. Họ ưu tiên chất lượng trải nghiệm hơn số lượng địa điểm tham quan [4]. Điều này có nghĩa là thay vì đến nhiều nơi trong một chuyến đi, họ lựa chọn đến ít nơi hơn nhưng có thời gian để khám phá và tận hưởng thật sự.
Ý thức về môi trường và kết nối chân thực
Một đặc điểm nổi bật của Gen Z là sự quan tâm đến môi trường và phát triển bền vững [4]. Họ ngày càng nhận thức rõ ràng về tác động của du lịch đến môi trường. Do đó, họ ưu tiên lựa chọn các hình thức du lịch thân thiện với môi trường như du lịch sinh thái hay du lịch cộng đồng [4]. Xu hướng du lịch bền vững cũng là đề tài quan trọng trong nhiều năm tới của du lịch thế giới theo nhận định của Tuổi Trẻ[3].
Gen Z cũng tìm kiếm những cơ hội kết nối thật sự trong chuyến đi của họ. Họ mong muốn gặp gỡ những người mới, tìm hiểu về văn hóa, thậm chí là kết bạn với người dân địa phương. Các hoạt động như homestay hay tham gia các lớp học truyền thống đang trở nên phổ biến trong cộng đồng Gen Z [4]. Họ coi du lịch là một cách để thoát khỏi áp lực cuộc sống hàng ngày và tìm kiếm sự kết nối với bản thân.
Công nghệ và mạng xã hội: Chia sẻ câu chuyện, không chỉ check-in
Mặc dù Gen Z vẫn sử dụng mạng xã hội để chia sẻ kinh nghiệm du lịch, họ đang thay đổi cách thức công bố những kỷ niệm của mình. Thay vì chỉ đơn thuần là những bức ảnh "check-in", họ muốn chia sẻ những câu chuyện thực tế. Những bài viết mô tả sâu sắc hơn về nơi mình đã đến và những trải nghiệm đã tham gia được ưu tiên [4]. Điều này cho thấy một sự trưởng thành trong cách Gen Z tương tác với thế giới số và thế giới thực.
Ngành du lịch thích ứng với xu hướng mới
Ông Vũ Ngọc Lâm, Giám đốc Quốc gia Agoda tại Việt Nam, nhận định rằng giới trẻ đang định nghĩa lại du lịch theo hướng linh hoạt hơn, tăng trải nghiệm. Họ coi du lịch trở thành hoạt động hoặc thói quen bình thường mà không cần chờ đến một kỳ nghỉ dài [5]. Xu hướng này đặt ra yêu cầu mới cho ngành du lịch, buộc các nhà cung cấp dịch vụ phải thay đổi để đáp ứng.
Các doanh nghiệp lữ hành đang phải linh hoạt hơn trong việc thiết kế các gói tour. Họ tập trung vào trải nghiệm cá nhân hóa và các chuyến đi ngắn ngày. Nhiều nền tảng đặt phòng và ứng dụng du lịch, như EON Tech, cũng đang phát triển các tính năng hỗ trợ người dùng tìm kiếm và tùy chỉnh lịch trình du lịch linh hoạt, đáp ứng nhu cầu đa dạng của giới trẻ.
Bên cạnh đó, xu hướng du lịch cùng gia đình hoặc bạn bè cũng được ưa chuộng. Một khảo sát của Agoda tiết lộ khoảng 80% du khách có kế hoạch đi du lịch cùng gia đình trong vòng một năm tới [3]. Nhu cầu này đòi hỏi các địa điểm lưu trú phải cung cấp không gian rộng rãi và các dịch vụ phù hợp cho nhóm đông người.
Tổng thể, du lịch toàn cầu tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, với khu vực châu Á – Thái Bình Dương được dự báo sẽ đón 535 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2030, đứng đầu thế giới theo Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch[2]. Sự lạc quan về ngành du lịch trong năm 2023 cũng được nhiều chuyên gia nhắc đến, bất chấp những biến động toàn cầu như Tuổi Trẻ đã đưa tin[3]. Điều này cho thấy du lịch vẫn là một hoạt động đáng trải nghiệm và được ưu tiên.
Kết luận
Xu hướng du lịch “ít lịch trình” hay du lịch linh hoạt của giới trẻ là một minh chứng rõ ràng cho sự thay đổi trong quan niệm về cuộc sống và giá trị cá nhân. Từ việc coi du lịch là một phần thiết yếu của đời sống đến việc ưu tiên trải nghiệm, kết nối chân thực và chữa lành, giới trẻ đang định hình một tương lai du lịch bền vững và ý nghĩa hơn.
Ngành du lịch cần tiếp tục nắm bắt những thay đổi này để cung cấp các sản phẩm và dịch vụ phù hợp. Điều này sẽ giúp đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thế hệ du khách năng động này. Du lịch không chỉ là khám phá thế giới mà còn là hành trình khám phá chính mình.
Thông Tin Thêm
- Du lịch linh hoạt (Flexible travel): Hình thức du lịch không bị ràng buộc bởi lịch trình cố định, cho phép du khách tự do điều chỉnh kế hoạch, thời gian và địa điểm theo sở thích cá nhân, thường là các chuyến đi ngắn ngày và tự phát.
- Du lịch trải nghiệm (Experiential travel): Loại hình du lịch tập trung vào việc tham gia vào các hoạt động địa phương, tương tác văn hóa, và tạo ra những kỷ niệm sâu sắc thay vì chỉ tham quan các điểm đến nổi tiếng.
- Du lịch chữa lành (Healing/Wellness travel): Các chuyến đi được thiết kế để giúp du khách tái tạo năng lượng, giảm căng thẳng, cải thiện sức khỏe tinh thần và thể chất thông qua các hoạt động như thiền, yoga, spa hoặc kết nối với thiên nhiên.
- Gen Z (Thế hệ Z): Thế hệ những người sinh ra từ khoảng giữa thập niên 1990 đến giữa thập niên 2010, lớn lên trong thời đại công nghệ số và có những đặc điểm tiêu dùng, quan điểm sống khác biệt so với các thế hệ trước.
- Du lịch bền vững (Sustainable tourism): Du lịch có trách nhiệm, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và văn hóa địa phương, đồng thời mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng sở tại.