Thế hệ Z, hay Gen Z, là những người sinh ra từ giữa thập niên 1990 đến giữa thập niên 2010. Họ đang tạo ra một làn sóng mới, định hình lại ngành du lịch toàn cầu [1]. Khác với những thế hệ trước, Gen Z không còn hứng thú với những chuyến đi chỉ để chụp ảnh "check-in" hay khoe khoang trên mạng xã hội.
Thay vào đó, họ tìm kiếm những trải nghiệm sâu sắc, có ý nghĩa và mang tính cá nhân hơn. Sự thay đổi này không chỉ là một xu hướng nhất thời mà còn phản ánh những giá trị cốt lõi mà thế hệ này đang theo đuổi. Bài viết này sẽ đi sâu vào những lý do đằng sau sự chuyển mình trong cách Gen Z nhìn nhận và tận hưởng du lịch.
Lý do Gen Z từ bỏ "du lịch chạy KPI check-in"
Có nhiều yếu tố đã góp phần vào sự thay đổi trong tư duy du lịch của Gen Z. Những lý do này không chỉ xuất phát từ đặc điểm thế hệ mà còn từ bối cảnh xã hội và công nghệ mà họ lớn lên.
Ưu tiên trải nghiệm chân thực và sâu sắc
Gen Z lớn lên trong thời đại công nghệ số, nơi mọi thông tin đều có sẵn chỉ qua một cú chạm [1]. Chính vì vậy, họ có xu hướng tìm kiếm những trải nghiệm thực tế, không bị "lọc" qua màn hình. Họ muốn được hòa mình vào văn hóa địa phương, khám phá lối sống của người dân bản địa và tham gia vào các hoạt động mang tính chân thực.
Thay vì chỉ đơn thuần chụp ảnh, họ mong muốn tạo ra những kỷ niệm đáng nhớ thông qua sự tương tác và khám phá. Đây là một trong những lý do chính khiến họ không còn mặn mà với việc "chạy KPI check-in" ở mọi địa điểm du lịch.
Chất lượng hơn số lượng: Du lịch "chậm" lên ngôi
Gen Z không còn tìm kiếm những chuyến đi vội vã, đông đúc chỉ để có nhiều hình ảnh đẹp đăng lên mạng xã hội. Họ ưu tiên chất lượng của trải nghiệm hơn là số lượng địa điểm đã ghé thăm [1]. Điều này có nghĩa là thay vì cố gắng đến nhiều nơi trong một chuyến đi, họ chọn ở lại ít địa điểm hơn nhưng dành thời gian để khám phá và tận hưởng thật sự.
Phong cách du lịch "chậm" (slow travel) đang ngày càng được ưa chuộng, với khoảng 29% du khách Việt Nam đề cao việc có nhiều thời gian rảnh rỗi để cảm nhận và kết nối sâu sắc với văn hóa địa phương [4]. Họ muốn có thời gian để thưởng thức ẩm thực, trò chuyện với người dân bản địa và tìm hiểu những câu chuyện đằng sau mỗi địa danh.
Ý thức về môi trường và du lịch bền vững
Một đặc điểm nổi bật của Gen Z là sự quan tâm sâu sắc đến môi trường và phát triển bền vững. Họ nhận thức rõ ràng về tác động của du lịch đến môi trường sinh thái và xã hội [1]. Do đó, Gen Z có xu hướng lựa chọn các hình thức du lịch thân thiện với môi trường như du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng hoặc tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường trong hành trình của mình. Sự ưu tiên này không chỉ thể hiện trách nhiệm cá nhân mà còn định hình lại cách các doanh nghiệp du lịch phải hoạt động.
Kết nối cá nhân và tìm về bản thân
Gen Z cũng tìm kiếm những cơ hội kết nối thật sự trong chuyến đi của họ. Họ mong muốn gặp gỡ những người mới, tìm hiểu về văn hóa và thậm chí là kết bạn với người dân địa phương [1]. Các hoạt động như homestay, tham gia lớp học truyền thống đang trở nên phổ biến vì mang lại những trải nghiệm giao lưu chân thật.
Hơn nữa, du lịch còn là một cách để Gen Z thoát khỏi áp lực cuộc sống hàng ngày và tìm kiếm sự kết nối với bản thân [1]. Các chuyến đi chữa lành, retreat cuối tuần hay du lịch gần thiên nhiên đang thu hút sự chú ý của thế hệ này, giúp họ tái tạo năng lượng và cân bằng cuộc sống.
Mạng xã hội: Từ "check-in" đến kể chuyện chân thật
Mặc dù Gen Z vẫn sử dụng mạng xã hội để chia sẻ kinh nghiệm du lịch, cách họ công bố những kỷ niệm của mình đã thay đổi. Thay vì chỉ đơn thuần là những bức ảnh "check-in" đẹp mắt, họ muốn chia sẻ những câu chuyện thực tế, những bài viết mô tả sâu sắc hơn về nơi mình đã đến và những trải nghiệm đã tham gia [1].
Mạng xã hội vẫn là "chất xúc tác" quan trọng, với 79% du khách đặt phòng khách sạn, tour du lịch dựa trên gợi ý từ các nền tảng này [3]. Tuy nhiên, Gen Z Việt Nam chịu ảnh hưởng nhiều từ các KOLs, influencer nổi tiếng, những người thường chia sẻ nội dung mang tính cá nhân và trải nghiệm hơn là chỉ hình ảnh hào nhoáng [3]. Điều gì khiến các chuyến đi retreat trở nên đáng nhớ hơn những chuyến "check-in" thông thường? Chính là khả năng kể một câu chuyện ý nghĩa.
Những rào cản và thách thức trong hành trình khám phá của Gen Z
Dù có mong muốn mãnh liệt về du lịch, Gen Z vẫn đối mặt với nhiều rào cản thực tế. Những thách thức này đòi hỏi họ phải có sự tính toán và lựa chọn thông minh để biến ước mơ xê dịch thành hiện thực.
Áp lực tài chính và thời gian hạn hẹp
Theo báo cáo Klook Travel Pulse 3.0, có đến 9/10 du khách trẻ không thể thực hiện các chuyến đi mà họ mong muốn [3]. Rào cản lớn nhất đến từ thời gian hạn chế, trách nhiệm công việc và lo ngại tài chính. Cụ thể, 60% du khách toàn cầu và 56% du khách Việt Nam khẳng định quỹ thời gian eo hẹp là lý do chính khiến họ không thể đi nhiều [3].
Đối với Gen Z Việt Nam, khó khăn về tài chính là trở ngại hàng đầu, với 50% cho biết đây là vấn đề chính [3]. Điều này cho thấy, dù khao khát trải nghiệm, thực tế kinh tế vẫn là một yếu tố lớn ảnh hưởng đến quyết định du lịch của họ.
Sẵn sàng chi tiêu cho trải nghiệm chất lượng
Mặc dù gặp khó khăn về tài chính, thế hệ trẻ lại sẵn sàng chi tiêu để có được trải nghiệm chất lượng. 91% du khách Millennial và Gen Z chấp nhận dành đến một nửa ngân sách cho trải nghiệm, thay vì chỉ tập trung vào các khoản chi khác như vé máy bay hay khách sạn [3]. Đây là một điểm khác biệt lớn so với các thế hệ trước.
Họ tìm cách tối ưu hóa chi tiêu bằng việc lựa chọn các gói du lịch trọn gói, khám phá những điểm đến ít người biết, tham gia các tour phiêu lưu hoặc các kỳ nghỉ "detox" kỹ thuật số [3]. Sự linh hoạt và thông minh trong chi tiêu giúp họ vẫn có thể theo đuổi đam mê du lịch mà không vượt quá khả năng tài chính.
Định hình tương lai du lịch: Gen Z và những xu hướng mới
Sự thay đổi trong tư duy du lịch của Gen Z đang định hình những xu hướng mới, hứa hẹn một tương lai đa dạng và ý nghĩa hơn cho ngành du lịch.
Du lịch chữa lành và tái tạo năng lượng
Đối với Gen Z, du lịch không chỉ đơn thuần là giải trí mà còn là một liệu pháp tinh thần quan trọng giúp họ đối phó với áp lực cuộc sống [3]. Họ tìm kiếm những chuyến đi mang tính chữa lành, giúp tái tạo năng lượng và cân bằng cuộc sống. Các điểm đến gần gũi thiên nhiên, các hoạt động yoga, thiền định hay đơn giản là những không gian yên tĩnh đang trở thành lựa chọn hàng đầu.
Ngay khi chuyến đi kết thúc, 92% du khách trẻ cảm thấy trống rỗng và gần 40% lập tức lên kế hoạch cho kỳ nghỉ tiếp theo [3]. Điều này chứng tỏ du lịch đã trở thành một nhu cầu thiết yếu để duy trì sức khỏe tinh thần cho thế hệ này. Các nền tảng như EON Tech đang phát triển các ứng dụng giúp Gen Z dễ dàng tìm kiếm và đặt các trải nghiệm du lịch chữa lành phù hợp với nhu cầu cá nhân.
Khám phá ẩm thực và văn hóa địa phương
Du khách Việt Nam nói chung và Gen Z nói riêng có niềm đam mê lớn với ẩm thực khi đi du lịch. Các hoạt động văn hóa và trải nghiệm ăn uống chiếm vị trí hàng đầu trong danh sách ưu tiên, với 66% người tham gia khảo sát lựa chọn [4]. Họ muốn nếm thử các món ăn đặc trưng, tìm hiểu về phong tục tập quán và tham gia vào các lễ hội truyền thống.
Nếu đi du lịch nước ngoài, người Việt có mối quan tâm sâu sắc đến văn hóa của nước sở tại, với 32% ưu tiên các hoạt động trải nghiệm văn hóa và lịch sử [4]. Điều này cho thấy Gen Z không chỉ muốn "ăn ngon" mà còn muốn "hiểu sâu" về điểm đến.
Tối ưu hóa chi tiêu và lựa chọn thông minh
Để vượt qua rào cản tài chính, Gen Z có xu hướng tối ưu hóa chi tiêu một cách thông minh. Họ có thể chọn các gói du lịch trọn gói để tiết kiệm chi phí, khám phá những điểm đến ít người biết đến để tránh đông đúc và giá cả cao, hoặc tham gia các tour phiêu lưu mạo hiểm thay vì nghỉ dưỡng sang trọng [3]. Điều gì khiến các chuyến đi sống chậm trở nên hấp dẫn hơn? Chính là sự kết hợp giữa trải nghiệm độc đáo và chi phí hợp lý.
Sự linh hoạt này cho phép họ trải nghiệm nhiều hơn với ngân sách hạn chế. Họ cũng sẵn sàng chi thêm để có những trải nghiệm độc đáo, chẳng hạn như 27% du khách sẵn sàng trả thêm đến 20% để ghé thăm các điểm đến thịnh hành trên Instagram hay TikTok, miễn là trải nghiệm đó mang lại giá trị và sự khác biệt [3].
Kết luận
Sự chuyển dịch từ "du lịch chạy KPI check-in" sang du lịch trải nghiệm, bền vững và mang tính cá nhân là một minh chứng rõ ràng cho sự trưởng thành và những giá trị mới của thế hệ Gen Z. Họ không chỉ là những người tiêu dùng mà còn là những người định hình tương lai của ngành du lịch.
Vì những lý do sâu sắc về nhu cầu kết nối bản thân, ý thức môi trường và khao khát trải nghiệm chân thực, Gen Z đang dẫn dắt một cuộc cách mạng trong cách chúng ta đi du lịch [2], [5]. Các doanh nghiệp du lịch cần nắm bắt những xu hướng này để tạo ra các sản phẩm và dịch vụ phù hợp, đáp ứng đúng mong đợi của thế hệ du khách đầy tiềm năng này.
Thông Tin Thêm
- Du lịch chạy KPI check-in: Là hình thức du lịch mà mục tiêu chính là chụp ảnh tại nhiều địa điểm nổi tiếng để đăng lên mạng xã hội, nhằm "đạt chỉ tiêu" số lượng check-in hoặc thể hiện bản thân, thường thiếu đi sự kết nối sâu sắc với điểm đến.
- Du lịch chậm (Slow Travel): Là phong cách du lịch tập trung vào việc trải nghiệm sâu sắc một hoặc ít địa điểm, dành nhiều thời gian để khám phá văn hóa, ẩm thực và lối sống địa phương, thay vì di chuyển nhanh chóng qua nhiều nơi.
- Gen Z (Thế hệ Z): Là thế hệ những người sinh ra từ khoảng giữa thập niên 1990 đến giữa thập niên 2010. Họ lớn lên trong kỷ nguyên số, có tư duy cởi mở, quan tâm đến các vấn đề xã hội, môi trường và tìm kiếm sự chân thực trong trải nghiệm.
- Du lịch bền vững: Là hình thức du lịch có trách nhiệm với môi trường và xã hội, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và văn hóa, đồng thời mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phương.
- Trải nghiệm bản địa: Là những hoạt động du lịch cho phép du khách hòa mình vào đời sống, văn hóa và phong tục của người dân địa phương, học hỏi các kỹ năng truyền thống, thưởng thức ẩm thực đặc trưng và giao lưu trực tiếp với cộng đồng.
Tài liệu tham khảo
- Tugo.vn. "Xu Hướng Du Lịch & Insight Gen Z: Tại Sao Gen Z Không Còn Thích Du Lịch Check-in Cho Vui". Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2024.
- Từ Điển Tiếng Việt. "[Giới từ] Vì là gì? Từ đồng nghĩa, trái nghĩa?". Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2024.
- Doanhnhanplus.vn. "Millennial & Gen Z: Muốn đi du lịch nhưng không đủ tiền và thời gian". Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2024.
- Tuổi Trẻ Online. "Du khách Việt muốn đi du lịch 'chậm'". Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2024.
- Vtudien.com. ""vì" là gì? Nghĩa của từ vì trong tiếng Việt. Từ điển Việt-Việt". Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2024.