Trong những năm gần đây, khái niệm làm việc từ xa đã trở thành một xu hướng toàn cầu. Điều này không chỉ đơn thuần là thay đổi địa điểm làm việc mà còn định hình lại cách chúng ta nhìn nhận về cuộc sống, du lịch và đặc biệt là lựa chọn nơi lưu trú. Đại dịch COVID-19 là chất xúc tác mạnh mẽ, đẩy nhanh sự chuyển đổi này, biến làm việc linh hoạt từ một giải pháp tạm thời thành một chuẩn mực mới [5]. Giờ đây, với khả năng làm việc từ bất cứ đâu, nhiều người đang tìm kiếm những không gian sống kết hợp giữa công việc và trải nghiệm cá nhân.
Sự dịch chuyển này tạo ra nhiều cơ hội mới cho ngành du lịch và bất động sản. Nó cũng mở ra một kỷ nguyên mới, nơi ranh giới giữa công việc và cuộc sống cá nhân trở nên linh hoạt hơn bao giờ hết. Vậy, làm việc từ xa đã và đang thay đổi cách chúng ta chọn nơi lưu trú như thế nào?
Sự trỗi dậy của làm việc từ xa và lối sống du mục kỹ thuật số
Lối sống du mục kỹ thuật số, hay còn gọi là "digital nomad", đã trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Đây là một phong cách sống cho phép mọi người kết hợp giữa du lịch và làm việc từ xa [1]. Nhờ vào những tiến bộ công nghệ và sự tăng vọt của xu hướng làm việc từ xa, đặc biệt sau đại dịch COVID-19, lối sống này ngày càng được nhiều người lựa chọn. Các công cụ cộng tác trực tuyến, hệ thống bảo mật từ xa và đào tạo kỹ năng quản lý đội nhóm ảo đã trở thành những khoản đầu tư quan trọng của các doanh nghiệp, hỗ trợ hiệu quả cho mô hình làm việc này [5].
Đông Nam Á nhanh chóng nổi lên như một điểm đến hấp dẫn cho những người theo lối sống du mục kỹ thuật số. Khu vực này thu hút bởi chi phí sinh hoạt thấp, không gian làm việc chung phong phú và trải nghiệm văn hóa sôi động [1]. Các thành phố như Bali, Chiang Mai, Bangkok, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh đã trở thành những điểm nóng. Chúng cho phép người lao động cân bằng giữa công việc và phiêu lưu. Theo Nomad List, Đông Nam Á sở hữu 5 trên 10 điểm đến hàng đầu thế giới dành cho dân du mục kỹ thuật số, bao gồm Bangkok, Ko Pha Ngan (Thái Lan), Canggu, Uluwatu (Bali, Indonesia) và Đà Nẵng (Việt Nam) [1].
Mô hình làm việc linh hoạt (hybrid working) và sự thay đổi trong lựa chọn nơi ở
Bên cạnh làm việc từ xa hoàn toàn, mô hình làm việc linh hoạt (hybrid working) cũng đang được ưa chuộng. Mô hình này cho phép nhân viên tùy chọn thời gian và địa điểm làm việc, thường là kết hợp giữa làm việc tại văn phòng và tại nhà [3]. Nhiều doanh nghiệp lớn tại Việt Nam như Vingroup, Viettel, VNPT đã áp dụng chính sách làm việc hybrid lâu dài [5]. Điều này mang lại sự tự chủ về thời gian và địa điểm cho người lao động, nơi hiệu suất và kết quả là thước đo chính, thay vì thời gian hiện diện tại văn phòng.
Sự linh hoạt này đã thúc đẩy nhiều người thay đổi nơi ở. Chẳng hạn, một kỹ sư IT ở TP.HCM đã chọn bỏ phố về quê sinh sống ở Đắk Lắk, chỉ đến văn phòng vài lần mỗi tháng [3]. Tương tự, một nhân viên marketing tại Hà Nội có thể sắp xếp công việc để đưa con đi tiêm chủng trong giờ hành chính mà không lo ngại [3]. Những ví dụ này cho thấy làm việc linh hoạt không chỉ mang lại sự tiện lợi mà còn giúp người lao động cải thiện chất lượng cuộc sống cá nhân. Xu hướng này cũng ảnh hưởng sâu sắc đến thị trường bất động sản văn phòng và cơ sở hạ tầng công nghệ [5].
Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn nơi lưu trú
Với sự phát triển của làm việc từ xa, các yếu tố khi chọn nơi lưu trú không còn chỉ xoay quanh vị trí gần văn phòng. Thay vào đó, người lao động ưu tiên những điều kiện hỗ trợ tối đa cho cả công việc và cuộc sống cá nhân. Dưới đây là một số yếu tố chính:
- Kết nối internet ổn định và tốc độ cao: Đây là yếu tố tiên quyết. Một kết nối internet mạnh mẽ là nền tảng cho mọi hoạt động làm việc trực tuyến.
- Không gian làm việc tiện nghi: Người làm việc từ xa tìm kiếm những nơi có bàn làm việc thoải mái, ánh sáng tốt và không gian yên tĩnh. Các không gian co-working hoặc phòng riêng có đủ tiện ích là lựa chọn lý tưởng.
- Chi phí sinh hoạt hợp lý: Nhiều người chọn các thành phố nhỏ hơn hoặc các quốc gia có chi phí sinh hoạt thấp hơn để tối ưu hóa tài chính. Điều này giúp họ có thể tiết kiệm hoặc chi tiêu cho các trải nghiệm du lịch.
- Môi trường sống và trải nghiệm văn hóa: Khác với việc chỉ tìm một nơi để ngủ, người làm việc từ xa muốn hòa mình vào văn hóa địa phương, khám phá ẩm thực và tham gia các hoạt động cộng đồng. Các điểm đến có cảnh quan thiên nhiên đẹp, khí hậu dễ chịu cũng được ưu tiên.
- Cộng đồng và an toàn: Cảm giác thuộc về một cộng đồng và sự an toàn của khu vực là rất quan trọng. Điều này bao gồm khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế, an ninh tốt và một môi trường thân thiện.
Sự phát triển của các loại hình lưu trú mới
Nhu cầu làm việc từ xa đã thúc đẩy sự ra đời và phát triển của nhiều loại hình lưu trú sáng tạo. Các lựa chọn này đáp ứng tốt hơn nhu cầu của những người muốn kết hợp công việc và du lịch.
- Căn hộ dịch vụ và homestay: Đây là lựa chọn phổ biến cho những người muốn lưu trú dài hạn. Chúng cung cấp không gian riêng tư, tiện nghi đầy đủ như một căn nhà. Đồng thời, chúng thường có chi phí phải chăng hơn khách sạn truyền thống.
- Co-living spaces: Mô hình này kết hợp không gian sống chung với các tiện ích làm việc. Nó tạo cơ hội giao lưu, kết nối với những người cùng chí hướng. Đây là một lựa chọn tuyệt vời cho những ai tìm kiếm sự cộng đồng và trải nghiệm xã hội.
- Farmstay và khu nghỉ dưỡng tích hợp không gian làm việc: Xu hướng workation (work + vacation) ngày càng được ưa chuộng. Các farmstay hoặc khu nghỉ dưỡng tại các vùng nông thôn, núi rừng đang đầu tư vào không gian làm việc thân thiện. Chúng mang lại sự yên bình, gần gũi thiên nhiên, giúp tái tạo năng lượng và khơi nguồn sáng tạo.
- Khách sạn và resort có gói làm việc từ xa: Nhiều khách sạn đã nhanh chóng thích nghi. Họ cung cấp các gói lưu trú dài hạn với ưu đãi đặc biệt cho người làm việc từ xa. Các gói này thường bao gồm quyền sử dụng phòng làm việc riêng, internet tốc độ cao và các dịch vụ tiện ích khác.
Các nền tảng tuyển dụng như Vieclam24h và CareerViet.vn cũng đóng vai trò quan trọng. Chúng giúp người lao động dễ dàng tìm kiếm các cơ hội việc làm linh hoạt. Sự đa dạng của các vị trí từ Marketing, Kế toán đến Khoa học - Kỹ thuật cho phép nhiều người hơn tham gia vào lực lượng lao động từ xa [2], [4]. Điều này càng thúc đẩy nhu cầu về các loại hình lưu trú phù hợp.
Tác động đến ngành du lịch và bất động sản
Sự gia tăng của làm việc từ xa đã tạo ra những thay đổi đáng kể trong cả ngành du lịch và bất động sản. Đối với du lịch, nó mở ra một thị trường ngách mới. Đây là thị trường của những người muốn du lịch dài ngày, kết hợp công việc với khám phá. Các điểm đến ít truyền thống hơn, vốn không phải là trung tâm du lịch lớn, giờ đây có cơ hội phát triển. Chúng thu hút những người tìm kiếm sự yên bình và trải nghiệm chân thực. EON Tech đã nghiên cứu sâu về cách các điểm đến này có thể tối ưu hóa cơ sở hạ tầng để phục vụ tốt hơn cho đối tượng khách hàng mới này. Điều này bao gồm việc cải thiện chất lượng internet và phát triển các không gian làm việc chung. Đồng thời, các địa điểm này cũng cần đảm bảo duy trì bản sắc văn hóa độc đáo của mình.
Trong lĩnh vực bất động sản, nhu cầu về các căn hộ cho thuê ngắn và dài hạn ở các khu vực ngoại ô hoặc tỉnh lẻ tăng cao. Các nhà phát triển bất động sản cũng bắt đầu chú trọng hơn vào việc thiết kế các khu dân cư có tích hợp không gian làm việc chung. Việc này giúp đáp ứng nhu cầu của những người không muốn sống trong các thành phố lớn nhưng vẫn cần môi trường làm việc chuyên nghiệp. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra thách thức về quy hoạch và phát triển cơ sở hạ tầng. Các địa phương cần đảm bảo cung cấp đủ dịch vụ thiết yếu cho dân số mới.
Tương lai của làm việc từ xa và lựa chọn nơi ở
Xu hướng làm việc từ xa và linh hoạt được dự báo sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong những năm tới. Theo khảo sát của PwC, 83% CEO toàn cầu tin rằng làm việc từ xa sẽ trở thành chuẩn mực mới [5]. Điều này có nghĩa là sự đa dạng hóa trong các lựa chọn nơi lưu trú sẽ không ngừng tăng lên. Người lao động sẽ có nhiều quyền tự chủ hơn trong việc lựa chọn nơi ở. Họ sẽ tìm kiếm những nơi giúp họ cân bằng hiệu quả giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Đây là một trong những thay đổi trong hành vi làm việc sau thời kỳ hybrid work.
Các công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và thực tế ảo, sẽ tiếp tục hỗ trợ làm việc từ xa hiệu quả hơn. Điều này mở ra khả năng làm việc từ những địa điểm xa xôi hơn nữa. Thậm chí, nó có thể biến những ý tưởng về "văn phòng ảo" thành hiện thực. Do đó, các nhà cung cấp dịch vụ lưu trú và các điểm đến du lịch cần tiếp tục đổi mới. Họ cần thích nghi để đáp ứng nhu cầu ngày càng phức tạp của lực lượng lao động toàn cầu này. Sự thay đổi này không chỉ là một xu hướng nhất thời mà là một sự chuyển mình sâu sắc trong cách chúng ta sống và làm việc.
Kết luận
Làm việc từ xa đã thực sự thay đổi cách mọi người chọn nơi lưu trú. Nó không chỉ đơn thuần là tìm một căn phòng hay một căn nhà. Giờ đây, đó là việc tìm kiếm một không gian sống toàn diện, nơi công việc, cuộc sống cá nhân và trải nghiệm du lịch có thể hòa quyện một cách hài hòa. Từ những thành phố sôi động ở Đông Nam Á đến những vùng quê yên bình, các lựa chọn lưu trú ngày càng đa dạng. Chúng đáp ứng mọi nhu cầu của những người muốn làm việc tự do và khám phá thế giới. Xu hướng này hứa hẹn sẽ tiếp tục định hình lại ngành du lịch và bất động sản trong tương lai.
Thông Tin Thêm
- Du mục kỹ thuật số (Digital Nomad): Là lối sống kết hợp giữa làm việc từ xa và du lịch. Những người theo lối sống này thường di chuyển liên tục, sử dụng công nghệ để làm việc từ bất cứ đâu trên thế giới.
- Làm việc từ xa (Remote Work): Là hình thức làm việc mà nhân viên không cần có mặt tại văn phòng truyền thống. Họ có thể làm việc từ nhà, quán cà phê, hoặc bất kỳ địa điểm nào có kết nối internet.
- Làm việc linh hoạt (Hybrid Working): Là mô hình làm việc kết hợp giữa làm việc tại văn phòng và làm việc từ xa. Nhân viên có thể tùy chọn địa điểm và thời gian làm việc phù hợp với bản thân.
- Workation: Là sự kết hợp giữa "work" (làm việc) và "vacation" (kỳ nghỉ). Đây là xu hướng đi du lịch nhưng vẫn duy trì công việc, thường là ở những địa điểm nghỉ dưỡng hoặc yên bình.
- Co-living spaces: Là mô hình không gian sống chung, nơi cư dân chia sẻ các tiện ích chung như bếp, phòng khách, và thường có cả không gian làm việc. Mô hình này khuyến khích sự tương tác và xây dựng cộng đồng.