Du lịch từ lâu đã là một phần không thể thiếu trong cuộc sống, nhưng cách chúng ta trải nghiệm và định nghĩa về nó đang thay đổi nhanh chóng. Đặc biệt, thế hệ trẻ, với Gen Z là lực lượng tiên phong, đang vẽ lại bản đồ du lịch bằng những hành trình khám phá mang đậm dấu ấn cá nhân và ý nghĩa sâu sắc hơn. Họ không chỉ tìm kiếm những điểm đến đẹp mà còn khao khát những trải nghiệm độc đáo, chân thực và bền vững.
Sự chuyển dịch này không chỉ là một xu hướng nhất thời mà còn là sự phản ánh của một lối sống mới, nơi giá trị cá nhân và ý thức cộng đồng được đề cao. Vậy, những thay đổi cụ thể nào đang diễn ra trong cách người trẻ định nghĩa “đi du lịch” và điều này tác động đến ngành công nghiệp không khói ra sao?
Thế hệ trẻ ngày nay xem du lịch như một cách để thể hiện bản thân, khám phá thế giới và chia sẻ những trải nghiệm sống động lên mạng xã hội. Mỗi chuyến đi trở thành một dấu ấn cá nhân và nguồn cảm hứng cho cộng đồng [1]. Điều này đang góp phần định hình lại diện mạo du lịch Việt Nam, thúc đẩy sự phát triển của các mô hình du lịch trải nghiệm.
Du lịch trải nghiệm lên ngôi: Giá trị cốt lõi của mỗi hành trình
Khi trải nghiệm trở thành thước đo giá trị sống, người trẻ, đặc biệt là Gen Z, đang tìm kiếm những hành trình khám phá mang đậm dấu ấn cá nhân [1]. Những cụm từ như “du lịch bền vững”, “trải nghiệm cá nhân hóa” hay “du lịch xanh” đang được nhắc đến nhiều hơn bao giờ hết [1]. Đây là minh chứng rõ ràng cho sự thay đổi trong tư duy du lịch.
Thay vì chỉ đơn thuần tham quan, giới trẻ muốn được hòa mình vào văn hóa địa phương, khám phá ẩm thực và tham gia các hoạt động ý nghĩa. Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Phạm Văn Thủy cũng đã chia sẻ về xu hướng chuyển đổi từ du lịch tham quan sang du lịch trải nghiệm tại Việt Nam [5]. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao chất lượng du lịch.
Hành trình cá nhân hóa và khám phá văn hóa
Theo các đơn vị lữ hành, nhóm khách trẻ hiện nay có xu hướng lựa chọn những tour dài ngày, linh hoạt về thời gian và giàu trải nghiệm cá nhân hóa [1]. Khoảng 65-70% du khách trẻ thường đăng ký các tour từ 2 ngày 1 đêm đến 5 ngày 4 đêm, ưu tiên những hành trình vừa khám phá vừa thư giãn [1]. Điều này cho thấy nhu cầu về sự độc đáo và phù hợp với sở thích cá nhân ngày càng cao.
Nhiều điểm đến vốn ít nổi tiếng nhưng giàu bản sắc như Pù Luông (Thanh Hóa), Lý Sơn (Quảng Ngãi), Tà Xùa (Sơn La) đã nhanh chóng cập nhật các xu hướng mới [1]. Các hoạt động như nghỉ dưỡng kết hợp khám phá văn hóa, du lịch từ thiện, đạp xe xuyên làng quê, ngủ homestay cùng dân bản, glamping hay “workation” (làm việc kết hợp nghỉ dưỡng) đang thu hút mạnh mẽ giới trẻ [1]. Trong hai năm gần đây, lượng khách trẻ đến những điểm này chiếm gần 70% tổng lượng khách, trở thành động lực chính cho du lịch trải nghiệm.
Khảo sát cũng cho thấy 48% du khách trẻ ưu tiên khám phá văn hóa bản địa, trong khi 42% quan tâm đến hành trình ẩm thực [2]. Điều này khẳng định rằng ẩm thực và văn hóa là hai yếu tố then chốt thu hút giới trẻ. Đồng thời, 58% vẫn ưu tiên hoạt động thư giãn, nghỉ ngơi để tái tạo năng lượng [2].
"Công thức xê dịch" mới: Đi nhiều hơn, hành trình ngắn lại
Thay vì những chuyến nghỉ dưỡng dài ngày truyền thống, Gen Z Việt đang chuyển sang một “công thức xê dịch” mới: đi nhiều hơn, hành trình ngắn lại và đặt trải nghiệm văn hóa, ẩm thực lên hàng đầu [2]. Những chuyến đi không còn gói gọn trong các kỳ nghỉ dài mà trở thành một phần của nhịp sống hằng ngày.
Theo nền tảng du lịch số Agoda, giới trẻ ngày nay ưu tiên hành trình ngắn ngày, linh hoạt và giàu trải nghiệm hơn là các chuyến nghỉ dưỡng kéo dài [2]. Dữ liệu khảo sát cho thấy Gen Z Việt đang theo đuổi xu hướng đi nhiều hơn nhưng ngắn ngày hơn. Cụ thể, 81% người tham gia dự định thực hiện tối đa sáu chuyến du lịch trong năm tới và gần 80% lựa chọn thời gian lưu trú dưới một tuần [2]. Điều này phản ánh xu hướng du lịch được bình thường hóa, dễ dàng sắp xếp xen kẽ giữa lịch học, công việc và sinh hoạt cá nhân.
Xu hướng này cũng xuất hiện rõ nét tại nhiều thị trường châu Á như Indonesia và Thái Lan [2]. Du lịch dần trở thành một nhu cầu thường xuyên, gắn liền với phong cách sống của người trẻ. Các chuyến đi ngắn ngày đang trở thành “liều recharge” mới, giúp người trẻ tái tạo năng lượng hiệu quả sau những ngày làm việc căng thẳng. Bạn có thể tìm hiểu thêm về xu hướng này qua bài viết Vì sao các chuyến đi cuối tuần đang trở thành “liều recharge” mới?.
Ngân sách và điểm đến ít nổi tiếng: Khám phá những điều mới lạ
Chi phí vẫn là yếu tố ảnh hưởng lớn đến quyết định xê dịch của Gen Z. Khoảng 55% du khách trẻ cho biết ngân sách là yếu tố quan trọng nhất khi lên kế hoạch [2]. Đáng chú ý, gần một nửa Gen Z Việt (49%) sẵn sàng chọn điểm đến ít nổi tiếng để tiết kiệm chi phí [2].
Họ muốn thỏa mãn nhu cầu khám phá trải nghiệm mới lạ thay vì chạy theo các điểm đến quá phổ biến [2]. Với Gen Z, câu hỏi quan trọng không còn là đi đâu mà là trải nghiệm gì? Điều này mở ra cơ hội cho các địa điểm du lịch chưa được khai thác nhiều, mang lại sự đa dạng cho ngành du lịch.
Việc lựa chọn các điểm đến ít đông đúc không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn mang lại những trải nghiệm chân thực hơn, gần gũi với thiên nhiên và văn hóa bản địa. Giới trẻ đang định nghĩa lại du lịch bằng tư duy linh hoạt, xem mỗi chuyến đi là một phần tự nhiên của nhịp sống hiện đại [2].
Du lịch sự kiện và ảnh hưởng của công nghệ số
Một xu hướng nổi bật khác là du lịch sự kiện. Khoảng 21% người trẻ sẵn sàng di chuyển để tham dự các buổi hòa nhạc, lễ hội âm nhạc hay sự kiện thể thao lớn [2]. Đây là biểu hiện của văn hóa thần tượng, khi người trẻ đi xa để gặp nghệ sĩ hoặc đội tuyển yêu thích của mình.
Sự phát triển của công nghệ và các nền tảng số cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình cách người trẻ du lịch. Từ việc tìm kiếm thông tin, đặt vé, đến chia sẻ trải nghiệm, mọi thứ đều diễn ra trực tuyến. Các nền tảng số, đặc biệt là những giải pháp tiên tiến từ EON Tech, đang đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối du khách với các trải nghiệm độc đáo và chia sẻ hành trình của họ.
Người trẻ Việt, với tư cách là "công dân số", xem du lịch như một cách để thể hiện bản thân và chia sẻ trải nghiệm sống động lên mạng xã hội [1]. Điều này tạo ra một vòng tuần hoàn, nơi mỗi chuyến đi không chỉ là trải nghiệm cá nhân mà còn là nguồn cảm hứng cho cộng đồng trực tuyến. Làn sóng này đang góp phần định hình lại diện mạo du lịch Việt Nam trong những năm tới [1].
Bối cảnh du lịch Việt Nam và xu hướng toàn cầu
Thế giới đang chứng kiến những bước nhảy vọt về khoa học công nghệ và quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa diễn ra nhanh chóng [3]. Trong bối cảnh đó, nhu cầu đi du lịch của người dân là khách quan và tăng trưởng nhanh chóng [3]. Du lịch đã trở thành một trong những trụ cột chính của thương mại quốc tế và là nguồn thu nhập quan trọng cho nhiều quốc gia [3].
Sau đại dịch COVID-19, du lịch toàn cầu đã buộc phải có những thay đổi để thích ứng với tình hình mới [3]. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này. Năm 2024, du lịch Việt Nam đã chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ, với các chỉ tiêu cơ bản tăng trưởng vượt bậc so với năm 2023 [5]. Ước tính đón 17,5 triệu lượt khách quốc tế và 110,5 triệu lượt khách nội địa, tổng thu từ khách du lịch đạt trên 840 nghìn tỷ đồng [5].
Các yếu tố thúc đẩy tăng trưởng này bao gồm việc Việt Nam được đánh giá là quốc gia an ninh, an toàn, môi trường sạch sẽ; nỗ lực xúc tiến quảng bá; sự năng động của doanh nghiệp du lịch trong việc làm mới sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ [5]. Việt Nam đang chuyển đổi từ tham quan sang trải nghiệm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách, đặc biệt là giới trẻ [5].
UNWTO dự báo du lịch toàn cầu tiếp tục tăng trưởng, với nhu cầu du lịch bùng nổ, đặc biệt là từ giới trung lưu đang tăng lên ở Trung Quốc [3]. Khu vực châu Á – Thái Bình Dương được dự báo sẽ đón 535 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2030, đứng đầu thế giới [3]. Điều này cho thấy tiềm năng lớn cho du lịch Việt Nam khi thu hút làn sóng du khách trẻ.
Với sự phát triển không ngừng của các hình thức du lịch mới, việc tìm kiếm những địa điểm gần Hà Nội lý tưởng để tái tạo năng lượng cuối tuần cũng trở nên phổ biến hơn. Bạn có thể tham khảo Những địa điểm gần Hà Nội lý tưởng để tái tạo năng lượng cuối tuần để có thêm lựa chọn cho chuyến đi của mình.
Kết luận
Thế hệ trẻ đang thực sự định nghĩa lại khái niệm “đi du lịch” bằng cách ưu tiên trải nghiệm cá nhân hóa, khám phá văn hóa, ẩm thực và tìm kiếm những hành trình ngắn nhưng chất lượng. Họ không ngần ngại chọn những điểm đến ít nổi tiếng để tiết kiệm chi phí và thỏa mãn khao khát khám phá điều mới lạ. Sự kết hợp giữa lối sống năng động, ý thức về môi trường và sự hỗ trợ của công nghệ số đã tạo nên một làn sóng du lịch hoàn toàn khác biệt.
Những thay đổi này không chỉ tác động đến hành vi của du khách mà còn thúc đẩy ngành du lịch Việt Nam nói riêng và toàn cầu nói chung phải thích nghi, đổi mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng và khắt khe của thế hệ du khách tương lai.
Thông Tin Thêm
- Gen Z: Thế hệ sinh ra từ giữa thập niên 1990 đến đầu thập niên 2010, lớn lên trong kỷ nguyên số, có tư duy cởi mở, đề cao giá trị cá nhân, và là lực lượng chủ chốt định hình các xu hướng tiêu dùng, bao gồm cả du lịch.
- Du lịch trải nghiệm: Hình thức du lịch tập trung vào việc tham gia trực tiếp vào các hoạt động văn hóa, xã hội, thiên nhiên của điểm đến, mang lại cảm xúc và kiến thức sâu sắc hơn cho du khách, thay vì chỉ tham quan thụ động.
- Workation: Là sự kết hợp giữa "work" (làm việc) và "vacation" (kỳ nghỉ), chỉ xu hướng làm việc từ xa tại một địa điểm du lịch, cho phép cá nhân cân bằng giữa công việc và thư giãn, khám phá.
- Glamping: Là sự kết hợp giữa "glamorous" (sang trọng) và "camping" (cắm trại), mô tả hình thức cắm trại cao cấp, tiện nghi hơn, thường bao gồm các lều trại được trang bị đầy đủ nội thất và dịch vụ như một khách sạn.
- Du lịch bền vững: Là loại hình du lịch có trách nhiệm với môi trường và xã hội, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và văn hóa, đồng thời mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phương.