Trong bối cảnh thế giới số hóa ngày càng phát triển, giới trẻ, đặc biệt là thế hệ Gen Z, đang dần "vẽ lại bản đồ du lịch" bằng những hành trình khám phá mang đậm dấu ấn cá nhân. Thay vì những chuyến đi nghỉ dưỡng truyền thống, họ tìm kiếm những trải nghiệm chân thực, độc đáo và ý nghĩa hơn. Xu hướng du lịch trải nghiệm ngoài trời không chỉ là một trào lưu nhất thời mà còn phản ánh sâu sắc những giá trị sống mới của thế hệ này.
Vậy điều gì đã khiến Gen Z ngày càng say mê những hoạt động khám phá thiên nhiên và hòa mình vào cuộc sống bản địa? Bài viết này sẽ đi sâu phân tích những lý do đằng sau sự dịch chuyển đáng chú ý này, từ khát khao thể hiện bản thân đến mong muốn kết nối chân thực và ý thức về du lịch bền vững.
Du lịch trải nghiệm: Hơn cả một chuyến đi
Du lịch trải nghiệm không còn là khái niệm xa lạ. Trong những năm gần đây, cụm từ này xuất hiện ngày càng nhiều và nhanh chóng trở thành một xu hướng nổi bật, đặc biệt trong cộng đồng người trẻ đam mê khám phá [2]. Đây không chỉ là việc đến một nơi nào đó, chụp vài tấm hình rồi trở về, mà là một hình thức du lịch mà người tham gia trực tiếp hòa mình vào đời sống địa phương, tự tay thực hiện các hoạt động của người bản địa hoặc tham gia vào những thử thách đặc trưng của vùng đất đó [2].
Mục tiêu của du lịch trải nghiệm không chỉ dừng lại ở việc tham quan, mà còn là để hiểu, cảm nhận và sống cùng nơi mình đến. Khác với du lịch nghỉ dưỡng hay tham quan truyền thống, du khách không chỉ "xem" mà trực tiếp "làm", không chỉ "đi cho biết" mà đi để cảm nhận và trưởng thành, tạo ra những kỷ niệm chân thật và độc đáo cho riêng mình [2]. Chính sự "đắm chìm" trong trải nghiệm đã giúp mỗi chuyến đi trở nên ý nghĩa và đáng nhớ hơn rất nhiều.
Đặc điểm nổi bật của loại hình này bao gồm việc hòa mình vào đời sống bản địa, ăn ở cùng dân bản địa, trò chuyện giao lưu, tìm hiểu phong tục tập quán. Du khách có thể tham gia các hoạt động thực tế như làm nông, làm gốm, dệt vải, chèo thuyền, trekking hay săn mây [2]. Đồng thời, nó tăng tính cá nhân hóa thông qua các hoạt động trải nghiệm, cho phép mỗi người tự thiết kế chuyến đi theo sở thích riêng của mình.
Vì sao Gen Z "say mê" những trải nghiệm ngoài trời?
Khát khao khám phá và thể hiện bản thân
Gen Z là thế hệ "công dân số", họ lớn lên trong thời đại công nghệ và thông tin bùng nổ. Đối với họ, du lịch không chỉ là một kỳ nghỉ mà còn là một cách để thể hiện bản thân, khám phá thế giới và chia sẻ những trải nghiệm sống động lên mạng xã hội [1]. Mỗi hành trình trở thành một dấu ấn cá nhân và nguồn cảm hứng cho cộng đồng của họ.
Giới trẻ ngày nay không còn muốn những chuyến đi du lịch theo lịch trình có sẵn, chỉ ghé qua các điểm du lịch nổi tiếng rồi rời đi [2]. Thay vào đó, họ tìm kiếm sự chủ động, tự mình lên kế hoạch, săn vé và đặt chỗ ở để có sự linh hoạt tối đa trong hành trình khám phá của mình [4]. Chị Đỗ Thị Tứ Phi, một luật sư sinh năm 1999, là một ví dụ điển hình khi chị luôn chủ động sắp xếp thời gian để khám phá những vùng đất mới, ưu tiên chọn nơi ở gần trung tâm để dễ dàng hòa mình vào nhịp sống thường nhật và cảm nhận rõ nét văn hóa địa phương [4].
Mỗi chuyến đi còn là cơ hội để Gen Z sống chậm lại, lắng nghe chính mình và mở rộng góc nhìn về thế giới xung quanh [4]. Đây là cách họ nạp lại nguồn năng lượng mới, để trở về với công việc và cuộc sống với tâm thế nhẹ nhàng, đầy cảm hứng. Khám phá những điều mới mẻ, vượt qua giới hạn bản thân trong các hoạt động ngoài trời mang lại cảm giác thành tựu và sự tự tin mà ít trải nghiệm nào có thể sánh được.
Tìm kiếm cảm xúc chân thực và kết nối tự nhiên
Trong một thế giới đầy rẫy thông tin ảo và các mối quan hệ trực tuyến, Gen Z khao khát những cảm xúc chân thực và sự kết nối sâu sắc với thế giới thực. Du lịch trải nghiệm ngoài trời mang đến điều đó. Nó cho phép họ thoát khỏi màn hình điện thoại, hòa mình vào thiên nhiên hùng vĩ, hít thở không khí trong lành và cảm nhận sự sống động của từng khoảnh khắc.
Những hoạt động như trekking, cắm trại, chèo thuyền hay săn mây không chỉ là thử thách về thể chất mà còn là cơ hội để Gen Z cảm nhận sự bình yên, tĩnh lặng, điều mà họ khó tìm thấy trong cuộc sống đô thị ồn ào. Việc giao lưu với người dân địa phương, học hỏi các phong tục tập quán và sống như một "người bản xứ" trong thời gian ngắn giúp họ mở rộng trái tim, hiểu biết hơn về các nền văn hóa khác và hình thành những mối quan hệ ý nghĩa [2]. Anh Đinh Chí Công, một người trẻ đam mê xê dịch, thường lựa chọn du lịch một mình để tự do trải nghiệm, cảm nhận văn hóa và đặc trưng riêng của từng vùng miền, thậm chí xin ngủ nhờ nhà dân để cảm nhận rõ nét cuộc sống bản địa [4].
EON Tech đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể trong việc sử dụng các ứng dụng hỗ trợ tìm kiếm và đặt chỗ cho các hoạt động du lịch trải nghiệm, cho thấy giới trẻ đang tích cực tìm kiếm những cơ hội kết nối với thiên nhiên và văn hóa địa phương. Những trải nghiệm này mang lại những câu chuyện mới và cả những bài học sâu sắc mà sau mỗi chuyến hành trình để lại [2], giúp Gen Z trưởng thành hơn và có cái nhìn đa chiều về cuộc sống.
Xu hướng du lịch bền vững và có trách nhiệm
Gen Z là thế hệ có ý thức cao về các vấn đề xã hội và môi trường. Do đó, "du lịch bền vững", "trải nghiệm cá nhân hóa" hay "du lịch xanh" là những cụm từ được nhắc đến nhiều trong cộng đồng của họ [1]. Họ không chỉ muốn khám phá mà còn muốn bảo vệ những nơi họ đến, góp phần vào sự phát triển bền vững của cộng đồng địa phương.
Điều này thể hiện qua việc Gen Z có xu hướng lựa chọn những điểm đến vốn ít nổi tiếng nhưng giàu bản sắc, như Pù Luông (Thanh Hóa), Lý Sơn (Quảng Ngãi), Tà Xùa (Sơn La) hay rừng tràm Trà Sư (An Giang) [1]. Họ tham gia vào các hoạt động có trách nhiệm như du lịch từ thiện, đạp xe xuyên làng quê, ngủ homestay cùng dân bản, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và văn hóa địa phương, đồng thời đóng góp trực tiếp cho cộng đồng.
Sự quan tâm đến du lịch bền vững không chỉ là một lựa chọn cá nhân mà còn là một tuyên bố về giá trị sống của Gen Z. Họ muốn những chuyến đi của mình không chỉ mang lại niềm vui cho bản thân mà còn để lại những tác động tích cực cho môi trường và xã hội. Đây là một yếu tố quan trọng định hình lại diện mạo du lịch Việt Nam trong những năm tới [1].
Khả năng tài chính và sự linh hoạt
Một yếu tố không thể bỏ qua là khả năng tài chính và sự linh hoạt trong công việc của Gen Z. Theo nghiên cứu của UOB và Boston Consulting Group (BCG), 47% người tiêu dùng Gen Z tại Việt Nam đã chi tiêu nhiều hơn cho các hoạt động và trải nghiệm so với năm trước, con số này cao hơn tỷ lệ trung bình của khu vực ASEAN (35%) [3]. Điều này cho thấy Gen Z Việt có độ "chịu chi" đáng kể cho các trải nghiệm.
Hơn 70% người Việt Nam tham gia khảo sát bày tỏ tin tưởng vào triển vọng kinh tế đất nước, điều này cũng thúc đẩy họ mạnh dạn chi tiêu hơn cho các trải nghiệm du lịch, giải trí [3]. Sự phổ biến của các hình thức làm việc từ xa, digital nomad đã tạo điều kiện cho nhóm khách Gen Z có thể xê dịch nhiều hơn, không bị gò bó bởi thời gian và địa điểm làm việc truyền thống. Điều này cho phép họ lựa chọn những tour dài ngày, linh hoạt về thời gian và giàu trải nghiệm cá nhân hóa, thường kéo dài từ 2 ngày 1 đêm đến 5 ngày 4 đêm [1].
Mặc dù chỉ chiếm 15% dân số Việt Nam, Gen Z lại đóng góp đến 40% chi tiêu bên ngoài gia đình cho các hạng mục như ăn uống, du lịch và giải trí [3]. Các chuyên gia dự đoán rằng khoảng 60-70% mức tiêu thụ trên thị trường Việt Nam vào năm 2050 sẽ đến từ Gen Z và Gen Alpha, khẳng định vai trò quan trọng của thế hệ này trong việc định hình xu hướng tiêu dùng và du lịch trong tương lai [3].
Những hình thức trải nghiệm ngoài trời được Gen Z ưa chuộng
Gen Z có xu hướng tìm kiếm sự đa dạng và độc đáo trong các hoạt động ngoài trời. Một số hình thức phổ biến bao gồm:
- Glamping (cắm trại sang chảnh): Kết hợp sự gần gũi với thiên nhiên của cắm trại với tiện nghi và sự thoải mái của khách sạn, glamping trở thành lựa chọn lý tưởng cho những ai muốn trải nghiệm ngoài trời mà vẫn đảm bảo chất lượng cuộc sống [1].
- Trekking và leo núi: Thử thách bản thân, chinh phục những đỉnh núi cao hay khám phá những cung đường mòn hoang sơ mang lại cảm giác chiến thắng và sự kết nối mạnh mẽ với thiên nhiên [4].
- Đạp xe xuyên làng quê: Đây là cách tuyệt vời để khám phá vẻ đẹp yên bình của vùng nông thôn, tương tác với người dân địa phương và tận hưởng không khí trong lành [1].
- Săn mây: Với những điểm đến như Tà Xùa, Đà Lạt, săn mây là một trải nghiệm độc đáo, mang đến khung cảnh hùng vĩ và cảm giác như lạc vào tiên cảnh [2].
- Ngủ homestay cùng dân bản: Trải nghiệm này giúp Gen Z hòa mình vào cuộc sống của người dân địa phương, tìm hiểu văn hóa và phong tục tập quán một cách chân thực nhất [1].
- Khám phá chợ địa phương và thưởng thức ẩm thực: Đây là một phần không thể thiếu của du lịch trải nghiệm, giúp du khách hiểu sâu hơn về văn hóa ẩm thực và đời sống sinh hoạt của vùng đất đó [4].
- Du lịch tự túc và tự lên kế hoạch: Gen Z thích sự chủ động, tự do trong việc thiết kế hành trình của mình, từ việc săn vé máy bay giá rẻ đến việc lựa chọn các hoạt động phù hợp với sở thích cá nhân [4]. Nếu bạn đang tìm kiếm những hoạt động nhóm thú vị, hãy tham khảo Những hoạt động nhóm giúp chuyến đi Ba Vì thêm phần thú vị và đáng nhớ để có thêm ý tưởng.
Tác động của Gen Z đến ngành du lịch Việt Nam
Làn sóng du khách trẻ, đặc biệt là Gen Z, đang góp phần định hình lại diện mạo du lịch Việt Nam. Họ là lực đẩy chính cho sự phát triển của các mô hình du lịch trải nghiệm, thúc đẩy các điểm đến vốn ít nổi tiếng nhưng giàu bản sắc trở nên hấp dẫn hơn [1]. Trong 2 năm gần đây, lượng khách trẻ đến những điểm này chiếm tới gần 70% tổng lượng khách, cho thấy sức ảnh hưởng mạnh mẽ của họ.
Sự dịch chuyển trong sở thích du lịch của Gen Z cũng tạo ra cơ hội việc làm mới và thúc đẩy chuyển dịch chất lượng dịch vụ trong ngành du lịch. Các đơn vị lữ hành và địa phương phải liên tục cập nhật các xu hướng mới, cung cấp các sản phẩm du lịch cá nhân hóa, bền vững và giàu trải nghiệm hơn để đáp ứng nhu cầu của thế hệ này. Điều này không chỉ giúp đa dạng hóa sản phẩm du lịch mà còn nâng cao chất lượng tổng thể của ngành.
Với sự phát triển không ngừng của công nghệ và sự thay đổi trong tư duy, Gen Z sẽ tiếp tục là động lực quan trọng, đưa du lịch Việt Nam phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và mang đậm bản sắc. Việc hiểu và đáp ứng nhu cầu của họ là chìa khóa để ngành du lịch Việt Nam bứt tốc trong tương lai.
Kết luận
Giới trẻ ngày càng thích những trải nghiệm ngoài trời bởi nhiều lý do sâu sắc: từ khát khao khám phá và thể hiện bản thân, tìm kiếm cảm xúc chân thực và kết nối tự nhiên, đến ý thức về du lịch bền vững và khả năng tài chính linh hoạt. Họ không chỉ là những người tiêu dùng mà còn là những người định hình xu hướng, mang đến một luồng gió mới cho ngành du lịch.
Những chuyến đi không chỉ là để ngắm cảnh, mà còn là để sống, để cảm nhận và để trưởng thành. Với tinh thần phiêu lưu và trách nhiệm, Gen Z đang mở ra một kỷ nguyên mới cho du lịch, nơi mà mỗi hành trình là một câu chuyện, một bài học và một dấu ấn khó quên. Hãy cùng khám phá vì sao người trẻ đang quay lại với các hoạt động offline để hiểu rõ hơn về xu hướng này.
Thông Tin Thêm
- Du lịch bền vững: Là loại hình du lịch có trách nhiệm với môi trường và xã hội, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực và tối đa hóa lợi ích kinh tế, xã hội cho cộng đồng địa phương, đồng thời bảo tồn di sản văn hóa và thiên nhiên.
- Du lịch trải nghiệm: Là hình thức du lịch mà người tham gia trực tiếp hòa mình vào đời sống địa phương, thực hiện các hoạt động của người bản địa hoặc tham gia thử thách đặc trưng, với mục tiêu hiểu, cảm nhận và sống cùng nơi mình đến.
- Gen Z: Thế hệ sinh ra từ khoảng giữa thập niên 1990 đến đầu thập niên 2010, lớn lên trong thời đại kỹ thuật số, có xu hướng độc lập, sáng tạo, và có ý thức cao về các vấn đề xã hội, môi trường.
- Glamping: Là sự kết hợp giữa "glamorous" (sang trọng) và "camping" (cắm trại), mang đến trải nghiệm cắm trại với tiện nghi cao cấp, thoải mái hơn so với cắm trại truyền thống.
- Digital Nomad: Là những người làm việc từ xa, sử dụng công nghệ để làm việc ở bất cứ đâu, thường xuyên di chuyển và khám phá các địa điểm mới mà không bị ràng buộc bởi văn phòng truyền thống.