Trong bối cảnh thế giới không ngừng thay đổi, với nhịp sống hối hả và sự bùng nổ của công nghệ, thế hệ Z – những người trẻ sinh ra trong kỷ nguyên số – đang định hình lại nhiều khía cạnh của đời sống, trong đó có cách họ đi du lịch. Không còn là những chuyến đi ồn ào, đông đúc theo tour truyền thống, Gen Z ngày càng tìm kiếm những điểm đến "ít người nhưng giàu cảm xúc". Vậy điều gì đã tạo nên xu hướng đặc biệt này?
Thực tế, nhu cầu du lịch toàn cầu đang bùng nổ mạnh mẽ. Đặc biệt là trong giới trung lưu đang tăng lên, tạo cơ hội kinh tế đáng kể cho các điểm đến. Hoạt động du lịch dự kiến sẽ tăng 4% hằng năm trong giai đoạn 2018-2028, nhanh hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu [4]. Tuy nhiên, Gen Z lại có những tiêu chí riêng cho hành trình khám phá của mình.
Tìm kiếm không gian riêng và sự tĩnh lặng
Một trong những lý do hàng đầu khiến Gen Z ưa chuộng những nơi ít đông đúc là nhu cầu tìm kiếm không gian riêng. Cuộc sống hiện đại đầy rẫy thông tin và áp lực. Vì vậy, người trẻ cần những khoảnh khắc tĩnh tâm để tái tạo năng lượng.
Theo một nghiên cứu, nhiều bạn trẻ thích thực hiện các hoạt động một mình như xem phim, đi cà phê, tham gia workshop. Thảo Linh, 27 tuổi, chia sẻ cô đi một mình để tìm cảm giác hoàn toàn tĩnh tâm thư giãn. Điều này giúp tránh xa những suy nghĩ về vấn đề khác trong cuộc sống [5]. Những chuyến đi "ít người" mang lại cơ hội để họ thực sự lắng nghe bản thân.
Thoát khỏi áp lực số và kết nối lại với bản thân
Thế hệ Z lớn lên cùng công nghệ và mạng xã hội. Họ thường xuyên phải đối mặt với áp lực duy trì hình ảnh trực tuyến và tiếp nhận lượng thông tin khổng lồ. Do đó, những chuyến đi đến nơi vắng vẻ là cách để "detox" kỹ thuật số.
Họ tìm kiếm sự bình yên, không bị phân tâm bởi tiếng ồn hay sự hối hả của đám đông. Điều này giúp họ tập trung vào trải nghiệm hiện tại. Bích Ngọc, 23 tuổi, nhận ra rằng dành thời gian một mình là cơ hội để suy ngẫm về bản thân mà không bị ảnh hưởng bởi ý kiến từ bên ngoài [5]. Những khoảnh khắc này giúp họ đưa ra các quyết định tốt hơn cho cuộc sống của mình.
Giá trị của trải nghiệm cá nhân hóa và sự chân thực
Gen Z không chỉ muốn "đến" một địa điểm. Họ muốn "sống" và "cảm nhận" nơi đó một cách chân thực nhất. Những trải nghiệm cá nhân hóa, độc đáo và mang đậm bản sắc địa phương luôn được ưu tiên.
Cụm từ "du lịch bền vững" và "trải nghiệm cá nhân hóa" đang được nhắc đến rất nhiều. Người trẻ Việt xem du lịch như cách thể hiện bản thân và khám phá thế giới [3]. Họ muốn tự mình khám phá, tìm hiểu văn hóa và tương tác với người dân địa phương. Điều này tạo nên những ký ức sâu sắc và ý nghĩa hơn.
Ưu tiên những điểm đến giàu bản sắc
Thay vì các điểm du lịch nổi tiếng đã quá thương mại hóa, Gen Z hướng đến những nơi còn giữ được nét hoang sơ. Những địa điểm như Pù Luông (Thanh Hóa), Lý Sơn (Quảng Ngãi), Tà Xùa (Sơn La) đang thu hút lượng lớn du khách trẻ [3]. Đây là những nơi mang lại cảm giác "được là chính mình" và trải nghiệm văn hóa đích thực.
Các dự án quảng bá Việt Nam thường chọn chủ đề du lịch, ẩm thực, văn hóa vì chúng đơn giản, trực quan và dễ tiếp cận với người nước ngoài [2]. Gen Z cũng áp dụng tư duy này cho hành trình của mình. Họ muốn trải nghiệm những khía cạnh độc đáo, không phải ai cũng có được.
Du lịch bền vững và ý thức trách nhiệm
Thế hệ Z là thế hệ có ý thức cao về môi trường và xã hội. Họ quan tâm đến tác động của chuyến đi đối với cộng đồng địa phương và hệ sinh thái. Vì vậy, "du lịch xanh" và "du lịch bền vững" trở thành những tiêu chí quan trọng.
Họ thường chọn các hoạt động thân thiện với môi trường như đạp xe xuyên làng, ngủ homestay cùng dân bản, hoặc tham gia du lịch từ thiện [3]. Điều này không chỉ mang lại trải nghiệm ý nghĩa cho bản thân mà còn góp phần bảo vệ vẻ đẹp của điểm đến.
Góp phần bảo tồn văn hóa và thiên nhiên
Khi chọn những nơi ít đông đúc, Gen Z thường có xu hướng tìm hiểu sâu hơn về văn hóa địa phương. Họ sẵn lòng chi trả cho các dịch vụ mang tính bền vững. Điều này giúp hỗ trợ kinh tế cho người dân bản địa và bảo tồn các giá trị truyền thống.
Việc tiếp cận thông tin chính thống về lịch sử, địa chí, dân tộc có thể khó khăn [2]. Tuy nhiên, thông qua du lịch, ẩm thực, văn hóa, người trẻ có thể gián tiếp truyền tải thông điệp về những giá trị này. Các nền tảng công nghệ như EON Tech đang hỗ trợ người trẻ tìm kiếm và chia sẻ những địa điểm độc đáo này, góp phần lan tỏa những giá trị bền vững.
Khám phá bản thân và phát triển cá nhân
Đối với Gen Z, du lịch không chỉ là nghỉ ngơi. Đó còn là hành trình khám phá chính mình. Những chuyến đi đến nơi yên tĩnh, ít người giúp họ có thời gian suy ngẫm, đối diện với nội tâm và trưởng thành hơn.
Nhiều bạn trẻ chọn đi du lịch một mình để xả stress và tìm không gian riêng [5]. Những khoảnh khắc một mình giúp họ đưa ra các quyết định tốt hơn cho bản thân. Đây là quá trình tự hoàn thiện, nơi mỗi chuyến đi là một bài học mới về sự độc lập và khả năng thích nghi.
Du lịch như một phương pháp trị liệu tinh thần
Trong một thế giới đầy biến động, sức khỏe tinh thần ngày càng được chú trọng. Du lịch đến những nơi "ít đông nhưng nhiều cảm xúc" được xem như một liệu pháp hiệu quả. Nó giúp giảm căng thẳng, lo âu và mang lại cảm giác bình yên.
Việc hòa mình vào thiên nhiên, tận hưởng không khí trong lành và sự tĩnh lặng có tác động tích cực đến tâm trí. Điều này giúp đầu óc tập trung và sáng tạo hơn Vì sao thiên nhiên giúp đầu óc tập trung và sáng tạo hơn?. Đây là cách Gen Z chăm sóc sức khỏe tinh thần của mình một cách chủ động.
Sức hút của những điểm đến mới lạ và xu hướng "workation"
Gen Z luôn tìm kiếm sự mới mẻ và khác biệt. Họ không ngại khám phá những địa điểm chưa được nhiều người biết đến. Điều này tạo nên làn sóng du lịch đến các vùng đất hoang sơ, độc đáo.
Các điểm đến như Pù Luông, Lý Sơn hay Tà Xùa đã nhanh chóng cập nhật các xu hướng mới. Những hoạt động như glamping (cắm trại sang trọng) hay "workation" (làm việc kết hợp nghỉ dưỡng) trở nên phổ biến [3]. "Workation" đặc biệt hấp dẫn Gen Z. Nó cho phép họ duy trì công việc mà vẫn tận hưởng không gian thư giãn.
Workation – phong cách sống mới của Gen Z
Làm việc kết hợp nghỉ dưỡng không chỉ là xu hướng mà còn là phong cách sống của nhiều người trẻ. Nó mang lại sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Đồng thời, nó giúp họ thoát khỏi sự gò bó của văn phòng truyền thống.
Xu hướng này đặc biệt phát triển sau thời kỳ làm việc từ xa. Nó cho phép Gen Z linh hoạt hơn trong việc lựa chọn địa điểm làm việc. Bạn có thể tìm hiểu thêm về lý do vì sao làm việc kết hợp nghỉ dưỡng trở thành phong cách sống mới sau thời kỳ làm việc từ xa?. Những farmstay ở Ba Vì hay các khu nghỉ dưỡng sinh thái là lựa chọn lý tưởng cho hình thức này.
Vai trò của mạng xã hội và cộng đồng
Dù tìm kiếm sự tĩnh lặng, Gen Z vẫn là thế hệ "công dân số". Họ chia sẻ trải nghiệm sống động lên mạng xã hội. Mỗi hành trình trở thành dấu ấn cá nhân và nguồn cảm hứng cộng đồng [3].
Tuy nhiên, cách họ chia sẻ cũng khác biệt. Thay vì khoe khoang, họ tập trung vào việc truyền tải cảm xúc, câu chuyện và giá trị đằng sau chuyến đi. Điều này tạo ra một cộng đồng những người cùng chí hướng, cùng yêu thích những trải nghiệm sâu sắc.
Lan tỏa những giá trị du lịch mới
Những bài đăng, video về các chuyến đi "ít người nhưng nhiều cảm xúc" trên mạng xã hội không chỉ là kỷ niệm. Chúng còn là nguồn cảm hứng cho những người khác. Điều này góp phần lan tỏa xu hướng du lịch có trách nhiệm và bền vững. Nó cũng giúp quảng bá những điểm đến mới lạ một cách tự nhiên.
Gen Z thường không thích kiểu du lịch chạy theo thời gian biểu cứng nhắc. Họ thích những chuyến đi không checklist. Đây là chìa khóa cho tâm hồn nhẹ nhàng Những chuyến đi không checklist: Chìa khóa cho tâm hồn nhẹ nhàng. Họ muốn tự do khám phá và trải nghiệm theo cách riêng của mình.
Tác động đến ngành du lịch Việt Nam
Làn sóng du khách trẻ đang góp phần định hình lại diện mạo du lịch Việt Nam. Các đơn vị lữ hành và điểm đến đang phải thích nghi để đáp ứng nhu cầu mới này. Họ tập trung vào các tour dài ngày, linh hoạt và giàu trải nghiệm cá nhân hóa [3].
Trong 2 năm gần đây, lượng khách trẻ đến các điểm đến ít nổi tiếng chiếm gần 70% tổng lượng khách. Điều này trở thành lực đẩy chính cho các mô hình du lịch trải nghiệm phát triển [3]. Ngành du lịch Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ. Nó hướng tới chất lượng và chiều sâu thay vì số lượng.
Cơ hội và thách thức cho du lịch Việt Nam
Xu hướng này mang lại cơ hội lớn để phát triển du lịch bền vững. Nó giúp đa dạng hóa sản phẩm du lịch và khai thác tiềm năng của các vùng miền. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra thách thức về việc bảo tồn cảnh quan và văn hóa địa phương. Đồng thời, nó đòi hỏi phải có cơ sở hạ tầng phù hợp.
Du lịch tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những trụ cột của nền kinh tế dịch vụ. Kim ngạch xuất khẩu dịch vụ du lịch đạt 7,62 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2025, chiếm 51,5% tổng kim ngạch xuất khẩu dịch vụ của cả nước [3]. Sự đóng góp của Gen Z vào con số này là không hề nhỏ.
Kết luận
Thế hệ Z đang dẫn đầu một cuộc cách mạng trong cách chúng ta nhìn nhận du lịch. Họ không chỉ tìm kiếm những điểm đến mới lạ. Họ còn tìm kiếm những trải nghiệm sâu sắc, ý nghĩa và mang tính cá nhân cao. Những nơi "ít đông nhưng nhiều cảm xúc" chính là câu trả lời cho khao khát này.
Vì những lý do trên, xu hướng này không chỉ là một trào lưu nhất thời. Nó phản ánh sự thay đổi trong giá trị sống của người trẻ. Đó là sự ưu tiên cho sức khỏe tinh thần, sự chân thực và trách nhiệm với cộng đồng. Ngành du lịch cần tiếp tục lắng nghe và thích nghi để đáp ứng những nhu cầu ngày càng tinh tế này.
Thông Tin Thêm
- Thế hệ Z (Gen Z): Là những người sinh ra trong khoảng thời gian từ giữa thập niên 1990 đến đầu thập niên 2010. Đây là thế hệ đầu tiên lớn lên hoàn toàn trong kỷ nguyên số, có tư duy cởi mở, độc lập và thích khám phá.
- Du lịch trải nghiệm: Là hình thức du lịch tập trung vào việc tham gia các hoạt động thực tế, tìm hiểu văn hóa địa phương và tạo ra những kỷ niệm cá nhân sâu sắc, thay vì chỉ tham quan các điểm đến.
- Du lịch bền vững: Là loại hình du lịch có trách nhiệm với môi trường và xã hội. Nó nhằm mục đích bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, văn hóa địa phương và mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng.
- Workation: Là sự kết hợp giữa "work" (làm việc) và "vacation" (kỳ nghỉ). Đây là xu hướng cho phép người lao động thực hiện công việc từ xa trong khi vẫn tận hưởng không khí nghỉ dưỡng tại một địa điểm mới.
- Glamping: Là từ ghép của "glamorous" (sang trọng) và "camping" (cắm trại). Đây là hình thức cắm trại cao cấp, kết hợp sự gần gũi với thiên nhiên cùng tiện nghi và dịch vụ tiện lợi như khách sạn.
Tài liệu tham khảo
- Từ điển Tiếng Việt. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2024.
- Chuyên đề: Tự hào Việt Nam trong trái tim người trẻ - Kỳ 3: Góc nhìn từ... Mực Tím, Tuổi Trẻ. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2024.
- Du lịch trải nghiệm lên ngôi, Việt Nam thu hút làn sóng du khách trẻ. Vietnam.vn. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2024.
- Xu hướng du lịch chính của giới trẻ Việt Nam hiện nay. Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2024.
- Giới trẻ và xu hướng một mình: Những kẻ "đơn độc" vui vẻ. Phụ Nữ Online. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2024.