Thế hệ Z, hay Gen Z, đang trở thành một lực lượng mạnh mẽ định hình lại nhiều khía cạnh của cuộc sống hiện đại. Từ cách làm việc, tiêu dùng đến cách giải trí, Gen Z luôn có những cách tiếp cận độc đáo. Trong lĩnh vực du lịch, họ không chỉ là những du khách đơn thuần. Họ là những nhà thám hiểm, những người kể chuyện, và là những cá nhân tìm kiếm sự kết nối sâu sắc.
Khác với các thế hệ trước, Gen Z không chỉ tìm kiếm những chuyến đi dài ngày hay những điểm đến sang trọng. Thay vào đó, họ đặt nặng giá trị vào những trải nghiệm độc đáo, sâu sắc và mang tính cá nhân hơn là thời lượng của chuyến đi. Điều này có nghĩa là một chuyến đi ngắn nhưng ý nghĩa có thể giá trị hơn nhiều so với một kỳ nghỉ dài nhưng thiếu điểm nhấn. Vậy điều gì đã thúc đẩy xu hướng du lịch đặc biệt này?
Khát khao trải nghiệm đích thực và sự độc đáo
Gen Z lớn lên trong một thế giới đầy đủ thông tin và kết nối. Họ không dễ dàng bị cuốn hút bởi những quảng cáo hào nhoáng hay những điểm đến du lịch đã quá quen thuộc. Thay vào đó, họ tìm kiếm sự chân thực, những khoảnh khắc đáng nhớ và những câu chuyện để kể. Đối với Gen Z, du lịch không chỉ là việc đến một địa điểm mà là việc hòa mình vào đó.
Một chuyến đi ngắn nhưng đầy ắp những hoạt động khám phá văn hóa địa phương, thưởng thức ẩm thực đường phố tại các khu chợ truyền thống, hay tham gia các hoạt động tình nguyện sẽ hấp dẫn họ hơn một kỳ nghỉ dài nhưng tẻ nhạt tại một khu nghỉ dưỡng biệt lập. Họ muốn trải nghiệm cuộc sống như một người bản địa, khám phá những góc khuất ít người biết đến và tạo ra những kỷ niệm không thể tìm thấy ở bất cứ đâu khác.
Theo một công bố của Vietnam Report, gần 54% người tiêu dùng thuộc thế hệ Gen Z (13-28 tuổi) cho biết họ sẽ đi du lịch nhiều hơn trong năm 2026 [2]. Họ muốn "xê dịch" để trải nghiệm, coi đây là một phần không thể thiếu của lối sống năng động [2]. Mục tiêu chính là mở mang kiến thức và làm cuộc sống vui vẻ hơn [2]. Điều này cho thấy họ ưu tiên chất lượng hơn số lượng, và mỗi chuyến đi là một cơ hội để làm giàu thêm vốn sống của mình.
Du lịch như một liệu pháp chữa lành và tái tạo năng lượng
Cuộc sống hiện đại đầy áp lực, đặc biệt với những người trẻ đang trong giai đoạn xây dựng sự nghiệp và định hình bản thân. Áp lực học tập, công việc và các mối quan hệ xã hội có thể khiến Gen Z dễ dàng rơi vào trạng thái căng thẳng hoặc kiệt sức. Vì vậy, họ coi du lịch là một cách hiệu quả để thư giãn và tái tạo năng lượng sau những giờ làm việc căng thẳng [2].
Họ không muốn chờ đợi một kỳ nghỉ dài hàng năm mới có thể "xả hơi". Thay vào đó, Gen Z thích những chuyến đi ngắn ngày, thường xuyên hơn để "reset" bản thân. Một chuyến đi cuối tuần đến một vùng quê yên bình, một buổi cắm trại giữa rừng, hay một chuyến leo núi ngắn ngày đều có thể mang lại hiệu quả tương tự một kỳ nghỉ dài. Điều quan trọng là chuyến đi đó phải giúp họ thoát ly khỏi công việc, tận hưởng giây phút hiện tại và trở lại với công việc tràn đầy năng lượng và vui vẻ hơn [2].
Những chuyến đi này không chỉ giúp giảm căng thẳng mà còn cải thiện sức khỏe tinh thần tổng thể. Chúng tạo cơ hội để Gen Z tạm gác lại những lo toan, tập trung vào bản thân và những gì thực sự quan trọng. Đây là một hình thức tự chăm sóc bản thân hiệu quả, giúp họ duy trì sự cân bằng trong cuộc sống bận rộn.
Chi tiêu thông minh và tối ưu hóa trải nghiệm
Gen Z nổi tiếng với khả năng quản lý tài chính thông minh để phục vụ đam mê du lịch. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng cắt giảm các chi tiêu không cần thiết khác như mua sắm quần áo hay giải trí đắt tiền để dành tiền cho những chuyến đi. Họ cũng rất thông minh trong việc lựa chọn thời điểm và cách thức du lịch để tối ưu hóa chi phí mà vẫn đảm bảo trải nghiệm chất lượng.
Chẳng hạn, họ thường chọn đi du lịch vào mùa thấp điểm để tránh đông người và giảm chi phí lưu trú, vé máy bay [2]. Việc này không chỉ giúp tiết kiệm tiền mà còn mang lại trải nghiệm chân thực hơn, ít xô bồ hơn. Nhiều Gen Z còn không ngại làm thêm 2-3 công việc bán thời gian để có đủ tài chính cho những chuyến phiêu lưu của mình [2]. Sự linh hoạt và chủ động này giúp họ có thể trải nghiệm nhiều hơn mà không cần phải chi quá nhiều tiền cho một chuyến đi dài.
Để có được những trải nghiệm chất lượng mà vẫn tiết kiệm, Gen Z thường xuyên săn vé máy bay giá rẻ, tìm kiếm các ưu đãi lưu trú trên các nền tảng trực tuyến, và tự lên kế hoạch chi tiết thay vì mua tour trọn gói. Họ ưu tiên những chuyến đi "đi ít nhưng chất lượng", nơi mỗi đồng tiền bỏ ra đều mang lại giá trị trải nghiệm cao nhất. Bạn có thể tìm hiểu thêm về xu hướng này tại Vì sao người trẻ thích “đi ít nhưng chất lượng”?.
Công nghệ là người bạn đồng hành không thể thiếu
Là thế hệ lớn lên cùng internet và điện thoại thông minh, Gen Z tận dụng công nghệ một cách triệt để trong mọi khía cạnh của chuyến đi. Từ việc lên kế hoạch, tìm kiếm thông tin đến chia sẻ trải nghiệm, công nghệ đóng vai trò trung tâm trong hành trình khám phá thế giới của họ.
- Lên kế hoạch thông minh: 51% du khách Gen Z Việt Nam cảm thấy rất thoải mái khi dựa vào công nghệ để tạo ra trải nghiệm du lịch khó quên [4]. Họ sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để lên lịch trình, tìm kiếm địa điểm ít xô bồ và không nhiều người biết đến [4]. Thậm chí, 67% sẽ sử dụng AI để lên lịch trình cho chuyến đi của mình [4]. Công nghệ giúp cá nhân hóa chuyến đi, đề xuất các hoạt động phù hợp với sở thích riêng.
- Kết nối và chia sẻ: Mạng xã hội là công cụ không thể thiếu để Gen Z tìm cảm hứng du lịch và chia sẻ những khoảnh khắc đáng nhớ. 71% được truyền cảm hứng đi du lịch từ thông tin bạn bè hoặc người thân chia sẻ trên mạng xã hội [4]. Họ ghi lại và chia sẻ mọi thứ, từ cảnh đẹp đến món ăn, tạo ra một cộng đồng du lịch sôi động.
- Trải nghiệm tiện nghi: 57% Gen Z thể hiện sự quan tâm đến các tiện ích và dịch vụ ứng dụng công nghệ hiện đại tại nơi lưu trú, chẳng hạn như robot phục vụ hoặc các điểm chạm ứng dụng công nghệ AI [4]. Các nền tảng như EON Tech đang phát triển những giải pháp du lịch thông minh, giúp Gen Z dễ dàng tìm kiếm và đặt các trải nghiệm độc đáo, từ đó tối ưu hóa từng khoảnh khắc của chuyến đi.
Công nghệ không chỉ giúp họ tiết kiệm thời gian và công sức mà còn mở ra vô vàn lựa chọn, giúp mỗi chuyến đi trở nên cá nhân hóa và phù hợp với sở thích riêng, từ đó nâng cao giá trị trải nghiệm tổng thể.
Cân bằng giữa du lịch một mình và cùng người thân
Mối quan hệ cá nhân đóng vai trò quan trọng trong quyết định du lịch của Gen Z. Họ muốn đi du lịch nhằm bồi đắp thêm các mối quan hệ này [4]. Theo Booking.com, 64% Gen Z tại Việt Nam có xu hướng đi du lịch với các thành viên trong gia đình, 58% đi với bố mẹ và 44% sẽ đi với vợ hoặc chồng [4]. Những chuyến đi này là cơ hội tuyệt vời để gắn kết, chia sẻ niềm vui và tạo ra những kỷ niệm chung.
Tuy nhiên, Gen Z cũng không ngại những chuyến du lịch một mình. Điều này thể hiện qua con số 52% người được hỏi cho biết họ đã từng du lịch một mình trong 6 tháng trở lại đây, và 72% thì đang lên kế hoạch cho những chuyến độc hành trong 12 tháng tới [4]. Du lịch một mình mang đến cơ hội tự khám phá, thử thách bản thân, trải nghiệm sự độc lập và tự do tuyệt đối trong việc lựa chọn điểm đến, lịch trình và hoạt động.
Dù là đi cùng gia đình để gắn kết hay độc hành để tìm hiểu bản thân, mục tiêu cuối cùng vẫn là những trải nghiệm ý nghĩa. Mỗi hình thức du lịch đều mang lại những giá trị riêng, nhưng đều hướng đến việc làm phong phú thêm cuộc sống của Gen Z. Họ linh hoạt trong việc lựa chọn hình thức du lịch phù hợp với mục đích và mong muốn tại từng thời điểm.
Tác động của du lịch đến sức khỏe tinh thần và phát triển cá nhân
Du lịch không chỉ là giải trí mà còn là một khoản đầu tư vào sức khỏe tinh thần và sự phát triển cá nhân của Gen Z. Những chuyến đi, dù ngắn, giúp họ thoát khỏi vòng lặp hàng ngày, giảm căng thẳng và nạp lại năng lượng tích cực. Việc thay đổi môi trường, khám phá những điều mới mẻ có tác dụng như một liều thuốc bổ cho tâm hồn.
Việc khám phá những vùng đất mới, tiếp xúc với các nền văn hóa khác nhau giúp Gen Z mở rộng tầm nhìn, học hỏi những điều mới mẻ và phát triển kỹ năng mềm. Họ học cách thích nghi, giải quyết vấn đề khi đối mặt với những tình huống bất ngờ, và giao tiếp hiệu quả với những người đến từ các nền văn hóa khác. Những trải nghiệm này không chỉ làm phong phú thêm cuộc sống mà còn giúp họ tự tin hơn, linh hoạt hơn trong công việc và cuộc sống.
Hơn nữa, việc vượt qua những thử thách nhỏ trong chuyến đi, như tìm đường ở một thành phố lạ hay giao tiếp với người bản địa, cũng góp phần xây dựng sự tự lập và khả năng giải quyết vấn đề. Đây là những kỹ năng vô cùng quý giá cho thế hệ trẻ trong một thế giới không ngừng thay đổi. Các chuyến đi ngắn ngày có thể ảnh hưởng tích cực đến sức khỏe tinh thần, giúp giảm burnout và cải thiện tâm trạng. Bạn có thể tìm hiểu thêm tại Các chuyến đi ngắn ngày ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe tinh thần.
Kết luận
Gen Z đang thay đổi cách chúng ta nhìn nhận về du lịch một cách sâu sắc. Đối với họ, giá trị của một chuyến đi không nằm ở độ dài mà ở chiều sâu của những trải nghiệm. Từ việc tìm kiếm sự độc đáo, sử dụng công nghệ thông minh, đến việc cân bằng giữa du lịch cá nhân và du lịch cùng người thân, mọi quyết định đều hướng tới mục tiêu làm giàu thêm cuộc sống và phát triển bản thân.
Xu hướng này không chỉ phản ánh lối sống của một thế hệ mà còn định hình tương lai của ngành du lịch. Các nhà cung cấp dịch vụ du lịch cần phải hiểu rõ những mong muốn này để tạo ra những sản phẩm và dịch vụ phù hợp, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của Gen Z về những trải nghiệm du lịch đích thực và ý nghĩa. Trong tương lai, chúng ta sẽ thấy nhiều hơn nữa những chuyến đi ngắn, chất lượng cao, tập trung vào trải nghiệm cá nhân và sự kết nối.
Thông Tin Thêm
- Vì (Liên từ): Từ biểu thị ý nghĩa nguyên nhân hoặc mục đích. Ví dụ: "Vì vội nên hỏng việc" (nguyên nhân) hoặc "Vì dân vì nước" (mục đích). Đây là cách mà từ "vì" được sử dụng trong tiêu đề bài viết này, nhấn mạnh lý do đằng sau hành vi của Gen Z [1].
- Gen Z (Thế hệ Z): Là thuật ngữ dùng để chỉ thế hệ sinh ra từ khoảng giữa thập niên 1990 đến đầu thập niên 2010. Đây là thế hệ đầu tiên lớn lên hoàn toàn trong kỷ nguyên số, có những đặc điểm và xu hướng tiêu dùng, du lịch khác biệt rõ rệt so với các thế hệ trước [2].
- Trải nghiệm: Là quá trình thu nhận kiến thức, kỹ năng hoặc cảm xúc thông qua việc thực hiện hoặc chứng kiến một điều gì đó. Trong du lịch, "trải nghiệm" thường ám chỉ những hoạt động độc đáo, mang tính cá nhân và để lại ấn tượng sâu sắc, vượt xa việc chỉ tham quan đơn thuần [3].
- Du lịch một mình (Solo travel): Là hình thức du lịch mà cá nhân tự mình thực hiện chuyến đi mà không có bạn đồng hành. Xu hướng này ngày càng phổ biến trong Gen Z, giúp họ khám phá bản thân, tăng cường sự độc lập và tự tin trong môi trường mới [4].
- AI (Trí tuệ nhân tạo): Là công nghệ mô phỏng các quá trình tư duy của con người, bao gồm học hỏi, lập luận và tự sửa lỗi. Trong du lịch, AI được Gen Z sử dụng rộng rãi để lên kế hoạch, đề xuất địa điểm và cá nhân hóa trải nghiệm một cách hiệu quả [5].