Thế hệ Z, hay còn gọi là Gen Z, đang định hình lại cách chúng ta nhìn nhận về du lịch. Đối với nhiều bạn trẻ, những chuyến đi không chỉ đơn thuần là cơ hội để thoát ly khỏi cuộc sống thường nhật, mà còn là hành trình khám phá bản thân và thế giới xung quanh.
Họ không còn chỉ tìm kiếm những khu nghỉ dưỡng sang trọng hay những bãi biển yên bình để "nghỉ" theo nghĩa truyền thống. Thay vào đó, Gen Z khao khát những trải nghiệm sâu sắc, ý nghĩa và mang tính cá nhân hóa cao. Vậy, điều gì đã thúc đẩy sự thay đổi đáng kể này trong tư duy du lịch của thế hệ trẻ?
Sự chuyển mình trong tư duy du lịch của Gen Z
Trong tiếng Việt, từ "vì" thường được dùng để giải thích nguyên nhân, lý do cho một sự việc hay hành động nào đó [2]. Và "vì sao" Gen Z thay đổi cách du lịch cũng có rất nhiều lý do sâu xa.
Thế hệ trẻ ngày nay lớn lên trong một thế giới kết nối, đầy biến động và luôn đặt câu hỏi về ý nghĩa cuộc sống. Do đó, họ mang theo một khao khát mạnh mẽ hơn về sự chân thực và giá trị bền vững trong mọi khía cạnh, bao gồm cả du lịch.
Họ xem mỗi chuyến đi là một cơ hội để học hỏi, trải nghiệm và phát triển bản thân. Điều này khác biệt đáng kể so với các thế hệ trước, vốn thường ưu tiên sự thư giãn và tiện nghi.
Khám phá văn hóa và hòa mình vào đời sống bản địa
Một trong những đặc điểm nổi bật của Gen Z là sự tò mò vô hạn về văn hóa và lịch sử. Họ không chỉ muốn ngắm nhìn cảnh đẹp mà còn muốn hiểu sâu sắc về nơi mình đặt chân đến.
Theo báo cáo của Klook, 61% thế hệ trẻ đam mê du lịch tại Việt Nam lựa chọn những chuyến đi trải nghiệm văn hóa [1]. Họ thích thú với việc tìm hiểu về phong tục tập quán, ẩm thực địa phương và tham gia vào các hoạt động truyền thống.
Ví dụ, thay vì chỉ tham quan một làng nghề, Gen Z muốn tận mắt chứng kiến cách nghệ nhân làm ra sản phẩm thủ công. Họ muốn lắng nghe những câu chuyện truyền đời và hòa mình vào nhịp sống thường nhật của người dân bản địa [1].
Sự tương tác này giúp họ có cái nhìn chân thật và tự nhiên nhất về vùng đất đó. Đồng thời, việc mua sắm các sản phẩm địa phương cũng là cách họ góp phần cải thiện sinh kế cho cộng đồng, thể hiện tinh thần du lịch có trách nhiệm.
Hành trình tìm kiếm bản thân và kết nối cộng đồng
Du lịch đối với Gen Z còn là một hành trình nội tâm. Họ tìm kiếm sự kết nối với chính mình, gắn kết với cộng đồng và sống hài hòa trong thiên nhiên [1]. Những chuyến đi giúp họ thoát khỏi áp lực cuộc sống đô thị, tìm thấy sự bình yên và làm giàu thêm kiến thức lẫn trải nghiệm.
Báo cáo Du lịch Bền vững 2023 của Booking.com cho thấy, 75% du khách Việt sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các lựa chọn du lịch bền vững [1]. Điều này chứng tỏ Gen Z không chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân mà còn chú trọng đến tác động của mình đối với môi trường và xã hội.
Họ có thể chọn những điểm đến ít người biết, tham gia vào các hoạt động tình nguyện hoặc du lịch sinh thái. Mục tiêu là để lại dấu ấn tích cực và mang về những giá trị tinh thần khó quên.
Chính vì thế, những chuyến đi này thường mang lại cảm giác "chữa lành" và giúp họ tái tạo năng lượng hiệu quả hơn so với việc chỉ nằm dài trên bãi biển.
Ưu tiên du lịch tự túc và trải nghiệm độc đáo
Khác với các thế hệ trước, Gen Z Việt Nam có xu hướng ưu tiên du lịch tự túc thay vì các tour trọn gói [4]. Theo ông Nguyễn Huy Hoàng từ Klook, hơn 70% du khách trẻ lựa chọn hình thức này.
Nguyên nhân chính là mong muốn tự do khám phá, trải nghiệm theo ý thích cá nhân mà không bị gò bó. Yếu tố tài chính cũng đóng vai trò quan trọng, khi du lịch tự túc thường linh hoạt hơn về chi phí.
Khảo sát từ Klook Travel Pulse 3.0 chỉ ra rằng, 91% du khách trẻ sẵn sàng dành một nửa ngân sách cho các trải nghiệm thực tế, thay vì đầu tư vào vé máy bay hay lưu trú cao cấp [4]. Điều này cho thấy họ đặt giá trị vào những gì mình làm và cảm nhận được.
Đặc biệt, Gen Z tại Việt Nam còn có xu hướng chọn những điểm đến ít người biết, các tour phiêu lưu hoặc kỳ nghỉ "detox kỹ thuật số". Đây là cách họ tối ưu hóa trải nghiệm cá nhân, tránh xa sự xô bồ của cuộc sống hiện đại.
Mạng xã hội – Đòn bẩy cho những chuyến đi đầy cảm hứng
Mạng xã hội đóng vai trò không thể phủ nhận trong việc định hình xu hướng du lịch của Gen Z. Instagram và TikTok không chỉ là nơi chia sẻ khoảnh khắc mà còn là nguồn cảm hứng bất tận cho các chuyến đi.
Báo cáo Klook Travel Pulse 3.0 cho thấy, 79% du khách lựa chọn các hoạt động du lịch, khách sạn và trải nghiệm ăn uống dựa trên gợi ý từ mạng xã hội [4]. Hơn nữa, 27% sẵn sàng chi thêm 20% chi phí chỉ để ghé thăm những địa điểm nổi tiếng trên Instagram hoặc TikTok.
Tại Việt Nam, hơn 90% du khách lựa chọn điểm đến dựa vào độ nổi tiếng trên mạng xã hội hoặc vì cảnh đẹp đáng để chụp ảnh [4]. Điều này dẫn đến sự bùng nổ của nhiều địa điểm du lịch mới nổi, như Mộc Châu với mùa hoa mận hay Tam Đường (Lai Châu) với các điểm đến độc đáo được quảng bá hiệu quả qua các nền tảng số.
Tuy nhiên, không phải tất cả đều là "check-in" hời hợt. Mạng xã hội cũng giúp Gen Z khám phá những trải nghiệm "ít người nhưng giàu cảm xúc", những góc khuất văn hóa mà trước đây ít ai biết đến.
Những thách thức và giải pháp du lịch linh hoạt
Mặc dù khao khát trải nghiệm, Gen Z cũng phải đối mặt với nhiều thách thức. Sau đại dịch, nhiều người trẻ gặp những vấn đề về tài chính chưa ổn định, công việc bận rộn và tâm lý e ngại dịch bệnh [3]. Điều này khiến họ phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn về thời gian và chi phí cho mỗi chuyến đi.
Để giải quyết những vấn đề này, Gen Z đã tìm đến các giải pháp du lịch linh hoạt hơn. Workation, hay làm việc kết hợp nghỉ dưỡng, là một ví dụ điển hình. Họ có thể vừa làm việc từ xa trong một không gian yên bình, trong lành, vừa tận hưởng cảnh đẹp và khám phá văn hóa địa phương [1]. Các nền tảng công nghệ như EON Tech giúp họ dễ dàng tìm kiếm và đặt chỗ những địa điểm phù hợp cho loại hình du lịch này.
Du lịch tại chỗ (staycation) cũng trở thành lựa chọn phổ biến, cho phép họ trải nghiệm như một du khách ngay trên chính quê hương mình, giảm stress và chi phí lại nhẹ nhàng [3]. Những chuyến đi ngắn ngày, gần thành phố cũng là cách để Gen Z thỏa mãn đam mê khám phá mà không ảnh hưởng quá nhiều đến công việc và tài chính.
Sự linh hoạt này cho phép họ tối ưu hóa từng khoảnh khắc, biến mỗi chuyến đi thành một trải nghiệm đa chiều và ý nghĩa.
Kết luận
Gen Z không chỉ đơn thuần "đi du lịch để nghỉ" mà họ đang tìm kiếm một mục đích sâu sắc hơn. Mỗi chuyến đi là một cơ hội để họ học hỏi, khám phá văn hóa, kết nối với bản thân và cộng đồng, đồng thời thể hiện trách nhiệm với môi trường.
Sự ảnh hưởng của mạng xã hội và xu hướng du lịch tự túc càng củng cố thêm phong cách này. Dù đối mặt với những thách thức, Gen Z vẫn tìm ra những giải pháp sáng tạo để biến ước mơ du lịch thành hiện thực, định hình một tương lai du lịch đầy ý nghĩa và bền vững.
Thông Tin Thêm
- Gen Z: Thế hệ sinh ra từ khoảng giữa thập niên 1990 đến đầu thập niên 2010, lớn lên trong kỷ nguyên số, có tư duy cởi mở, độc lập và đề cao giá trị cá nhân, sự chân thực cũng như các vấn đề xã hội, môi trường.
- Du lịch bền vững: Là hình thức du lịch có trách nhiệm với môi trường và xã hội, nhằm bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, văn hóa và cải thiện đời sống của cộng đồng địa phương, đảm bảo lợi ích lâu dài cho tất cả các bên liên quan.
- Du lịch tự túc: Là hình thức du lịch mà du khách tự lên kế hoạch, đặt dịch vụ (vé máy bay, chỗ ở, phương tiện di chuyển) và tự tổ chức các hoạt động khám phá mà không thông qua các công ty lữ hành trọn gói.
- Workation: Là sự kết hợp giữa "work" (làm việc) và "vacation" (kỳ nghỉ), cho phép cá nhân làm việc từ xa tại một địa điểm du lịch, tận hưởng không gian mới mẻ và thư giãn sau giờ làm việc.
- Digital Detox: Là việc tạm thời ngắt kết nối với các thiết bị điện tử và mạng xã hội để giảm căng thẳng, tập trung vào trải nghiệm thực tế và cải thiện sức khỏe tinh thần.