Thế hệ Gen Z, những người sinh ra từ giữa thập niên 1990 đến giữa thập niên 2010, đang trở thành một lực lượng định hình mạnh mẽ các xu hướng trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là du lịch. Họ không chỉ đơn thuần là những khách hàng trẻ tuổi, mà còn là những người tiên phong mang đến một triết lý du lịch hoàn toàn mới mẻ. Thay vì chạy theo những điểm đến "hot" để chụp ảnh check-in rồi vội vã rời đi, Gen Z đang tìm kiếm những giá trị sâu sắc hơn, những trải nghiệm chân thực và ý nghĩa hơn trong mỗi chuyến đi của mình.
Sự thay đổi này không chỉ là một trào lưu nhất thời. Nó phản ánh một lối sống, một cách nhìn nhận thế giới khác biệt mà thế hệ này đang theo đuổi. Vậy điều gì đã khiến Gen Z "quay lưng" với du lịch check-in đông đúc và hướng tới những hành trình khám phá bản thân, kết nối văn hóa và sống chậm?
Nhu cầu trải nghiệm thực tế và sâu sắc
Gen Z lớn lên trong thời đại công nghệ số, nơi mọi thông tin đều có sẵn chỉ qua một cú chạm màn hình [1]. Chính vì vậy, họ khao khát những trải nghiệm thực tế, những cảm nhận chân thật mà không một bức ảnh hay video nào có thể truyền tải hết. Họ muốn thoát khỏi thế giới ảo để hòa mình vào cuộc sống, khám phá những điều mới mẻ và độc đáo.
Đối với Gen Z, du lịch không chỉ là việc ngắm nhìn. Họ muốn tham gia vào nền văn hóa địa phương, tìm hiểu lối sống của người dân bản địa và trải nghiệm những hoạt động thực tế [1]. Điều này có thể là học nấu một món ăn truyền thống, tham gia một lớp học thủ công, hay đơn giản là trò chuyện với người dân địa phương để hiểu hơn về cuộc sống của họ. Họ tìm kiếm những góc nhỏ ít người biết, những nơi "bí mật" mang lại cảm giác mới mẻ và riêng tư [5].
Ưu tiên chất lượng hơn số lượng
Một trong những đặc điểm nổi bật của Gen Z là sự ưu tiên chất lượng hơn số lượng trong mọi khía cạnh, và du lịch cũng không ngoại lệ. Họ không còn tìm kiếm những chuyến đi đông đúc chỉ để có nhiều hình ảnh đẹp đăng lên mạng xã hội [1]. Thay vào đó, họ lựa chọn đến ít nơi hơn nhưng có thời gian để khám phá và tận hưởng thật sự [1].
Phong cách du lịch này giúp họ có thêm thời gian cảm nhận và kết nối sâu sắc với mỗi vùng đất, văn hóa và con người địa phương [4]. Họ muốn tìm kiếm niềm vui nhưng đồng thời cũng cần sự cân bằng, không còn là những chuyến đi vội vã phải tham quan nhiều điểm đến [2]. Sự phát triển của các nền tảng công nghệ, chẳng hạn như những giải pháp tiên tiến từ EON Tech, cũng góp phần giúp Gen Z dễ dàng tìm kiếm và lên kế hoạch cho những chuyến đi cá nhân hóa, độc đáo hơn.
Ý thức về môi trường và phát triển bền vững
Gen Z là thế hệ có ý thức rất cao về các vấn đề xã hội và môi trường. Họ ngày càng nhận thức rõ ràng về tác động của du lịch đến môi trường và cộng đồng địa phương [1]. Do đó, họ ưu tiên lựa chọn các hình thức du lịch thân thiện với môi trường như du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng hoặc tham gia các hoạt động giúp bảo vệ môi trường trong hành trình của mình.
Họ sẵn sàng bỏ qua những tiện nghi xa hoa để đổi lấy một trải nghiệm gần gũi hơn với thiên nhiên và có trách nhiệm hơn với hành tinh. Điều này thể hiện qua việc họ quan tâm đến việc giảm thiểu rác thải nhựa, ủng hộ các sản phẩm địa phương và lựa chọn các nhà cung cấp dịch vụ du lịch có cam kết bền vững. Thật vậy, vì sao người trẻ ngày càng ưu tiên thiên nhiên hơn trung tâm thương mại? là một câu hỏi đáng để suy ngẫm.
Thay đổi cách sử dụng mạng xã hội
Mặc dù Gen Z vẫn là thế hệ gắn liền với mạng xã hội, cách họ sử dụng nền tảng này để chia sẻ kinh nghiệm du lịch đã thay đổi đáng kể. Thay vì chỉ đơn thuần là những bức ảnh "check-in" hào nhoáng, họ muốn chia sẻ những câu chuyện thực tế, những bài viết mô tả sâu sắc hơn về nơi mình đã đến và những trải nghiệm mà họ đã tham gia [1].
Với Gen Z, du lịch không phải là một "cuộc đua like & follow" [3]. Họ không muốn cảm thấy áp lực phải chụp ảnh đẹp hay tìm góc sống ảo đúng trend. Thay vào đó, họ muốn ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ theo cách riêng của mình, có thể là những bức ảnh chân thực, những đoạn video ngắn ghi lại cảm xúc, hoặc những dòng nhật ký chia sẻ trải nghiệm cá nhân [5].
Việc quá mải mê với việc gây ấn tượng trên mạng xã hội có thể khiến bạn vô tình đánh mất sự kết nối thật với chính nơi mình đang đến [3]. Gen Z đang học cách chụp ít ảnh hơn và dành nhiều thời gian hơn để cảm nhận gió mát, tiếng sóng vỗ hay hương thơm của một quán cà phê nhỏ.
Mong muốn kết nối cá nhân và tìm về bản thân
Du lịch đối với Gen Z còn là một cách để thoát khỏi áp lực của cuộc sống hàng ngày và tìm kiếm sự kết nối với bản thân [1]. Họ muốn khám phá bản thân, mở rộng tầm nhìn từ những trải nghiệm thực tế và tìm lại nguồn năng lượng tích cực [5]. Mỗi chuyến đi là cơ hội để họ lắng nghe, quan sát và kết nối với thế giới một cách chân thực nhất.
Họ mong muốn gặp gỡ những người mới, tìm hiểu về văn hóa, thậm chí là kết bạn với người dân địa phương [1]. Các hoạt động như homestay, tham gia các lớp học truyền thống đang trở nên phổ biến, giúp họ hòa mình vào nhịp sống địa phương và khám phá những câu chuyện ẩn sau từng di tích hay con phố [5].
Những xu hướng du lịch mới đang thu hút Gen Z
Sự thay đổi trong tư duy đã dẫn đến sự hình thành của nhiều xu hướng du lịch mới, phù hợp với mong muốn của Gen Z.
Du lịch "sống chậm" và cá nhân hóa
Giới trẻ đang bắt đầu xu hướng "du lịch sống chậm", hạn chế công nghệ, tập trung kết nối với thiên nhiên, văn hóa địa phương và chính bản thân [3]. Đây là phong cách du lịch giúp họ có nhiều thời gian rảnh rỗi, để cảm nhận và tận hưởng trọn vẹn từng khoảnh khắc [4]. Họ không gò bó theo những lịch trình có sẵn mà tự do khám phá thế giới theo cách riêng [5].
Để có một chuyến đi cá nhân hóa, nhiều người trẻ chọn thuê xe riêng đi theo tuyến ít người, lên lịch trình theo giờ "ngược dòng", hoặc chọn ăn uống ở những quán địa phương thay vì nơi nổi tiếng [2]. Dịch vụ tư vấn hành trình cá nhân (personal trip planner) cũng đang phát triển mạnh mẽ, phục vụ những khách hàng muốn có trải nghiệm "đo ni đóng giày" từ ẩm thực, chỗ nghỉ đến các hoạt động tinh thần như thiền, yoga giữa rừng [2].
Khám phá những điểm đến "ít người biết"
Trong khi các điểm du lịch "quốc dân" như Đà Nẵng, Nha Trang, Đà Lạt luôn quá tải mỗi kỳ nghỉ, Gen Z lại tìm đến những địa điểm ít du khách. Họ khao khát khám phá những địa danh chưa phát triển du lịch quá mức, nơi vẫn giữ được nét văn hóa bản địa, thiên nhiên hoang sơ và con người hiếu khách [2].
Những nơi như Bình Liêu (Quảng Ninh), Măng Đen (Kon Tum), Tà Đùng (Đắk Nông) hay Khe Sanh (Quảng Trị) trở thành lựa chọn lý tưởng cho những du khách muốn khám phá sâu, không chỉ để nghỉ mà còn để hiểu và cảm nhận [2]. Đây là những "hầm trú ẩn" giúp người trẻ tìm được sự tĩnh lặng giữa nhịp sống hối hả [5].
Du lịch trải nghiệm thiên nhiên và thử thách bản thân
Cắm trại, leo núi, trekking đang trở thành những hoạt động được Gen Z yêu thích. Nhiều khu cắm trại ở ngoại ô như Lương Sơn (Hòa Bình) hay Đồng Mô (Hà Nội) cung cấp mô hình glamping (cắm trại cao cấp) với đầy đủ tiện nghi nhưng vẫn giữ nguyên sự riêng tư [2]. Với những người thích vận động và khám phá, trekking rừng nguyên sinh như Bidoup - Núi Bà, Pù Luông, Tà Năng - Phan Dũng không chỉ là thử thách thể lực mà còn là hành trình thanh lọc tinh thần [2].
Những chuyến đi này mang lại cơ hội kết nối sâu sắc với thiên nhiên, giúp Gen Z tạm rời xa những bộn bề của cuộc sống hàng ngày và tìm lại nguồn năng lượng tích cực. Hơn nữa, những chuyến đi ngắn ngày đang thay đổi lifestyle của người trẻ ra sao cũng là một minh chứng rõ ràng cho xu hướng này.
Ưu tiên an toàn và bảo mật thông tin
Với sự phát triển của công nghệ, Gen Z cũng ý thức hơn về các rủi ro tiềm ẩn khi chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng xã hội. Họ biết rằng việc check-in không kiểm soát có thể gây mất an toàn, đôi khi kẻ xấu lợi dụng thông tin để theo dõi hoặc quấy rối [3].
Do đó, nhiều người trẻ lựa chọn trì hoãn check-in, chỉ đăng khi đã rời khỏi địa điểm, hạn chế story công khai hoặc không đăng ảnh phòng khách sạn kèm số phòng cụ thể [3]. Đây là một cách để bảo vệ bản thân và tận hưởng chuyến đi một cách trọn vẹn mà không lo lắng về các vấn đề bảo mật.
Lời khuyên cho Gen Z để có chuyến đi trọn vẹn
Để thực sự tận hưởng một chuyến đi theo đúng tinh thần của Gen Z, hãy thử áp dụng những gợi ý sau:
- Tắt điện thoại, mở lòng: Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử để thực sự hòa mình vào không gian và con người xung quanh. Hãy để tâm trí được nghỉ ngơi và cảm nhận.
- Dành thời gian quan sát, lắng nghe: Thay vì vội vã chụp ảnh, hãy dừng lại để ngắm nhìn cảnh vật, lắng nghe âm thanh của thiên nhiên và cuộc sống địa phương.
- Thử những điều mới mẻ: Đừng ngại thử một món ăn lạ, tham gia một hoạt động văn hóa truyền thống, hoặc trò chuyện với người dân địa phương. Đó chính là những trải nghiệm làm nên sự độc đáo của chuyến đi.
- Lên kế hoạch linh hoạt: Đừng quá cứng nhắc với lịch trình. Hãy để bản thân có không gian để thay đổi, khám phá những điều bất ngờ trên đường đi.
- Ưu tiên trải nghiệm hơn vật chất: Giá trị của chuyến đi không nằm ở số lượng món đồ mua sắm hay sự sang trọng của nơi ở, mà ở những kỷ niệm, cảm xúc và bài học bạn thu được.
Kết luận
Sự chuyển dịch trong hành vi du lịch của Gen Z từ việc "check-in đông đúc" sang tìm kiếm những trải nghiệm thực tế, sâu sắc và có ý nghĩa là một xu hướng tích cực. Nó không chỉ định hình lại ngành du lịch mà còn phản ánh một lối sống có ý thức hơn, đề cao giá trị cá nhân và sự kết nối chân thực. Đối với Gen Z, mỗi chuyến đi không chỉ là một hành trình khám phá thế giới mà còn là một hành trình khám phá chính bản thân, mang lại sự cân bằng và nguồn năng lượng mới.
Vậy nên, nếu bạn là một Gen Z đang lên kế hoạch cho chuyến đi tiếp theo, hãy thử thoát khỏi những định nghĩa cũ về du lịch. Hãy để bản thân được tự do khám phá, cảm nhận và tạo nên những câu chuyện riêng, độc đáo và đầy ý nghĩa. Bởi lẽ, Gen Z du hành: đi để check-in hay để trải nghiệm tuổi trẻ? câu trả lời đã rõ ràng.
Thông Tin Thêm
- Gen Z: Thế hệ được định nghĩa là những người sinh ra từ giữa những năm 1990 đến giữa những năm 2010, lớn lên trong kỷ nguyên số và có những đặc điểm riêng biệt về tư duy, lối sống và hành vi tiêu dùng.
- Du lịch sống chậm (Slow Travel): Phong cách du lịch tập trung vào việc trải nghiệm sâu sắc một địa điểm, dành nhiều thời gian hơn để khám phá văn hóa, con người và thiên nhiên, thay vì vội vã di chuyển giữa nhiều điểm đến.
- Glamping: Sự kết hợp giữa "glamorous" (sang trọng) và "camping" (cắm trại), là hình thức cắm trại cao cấp với đầy đủ tiện nghi như giường nệm êm ái, điện, nước nóng, mang lại trải nghiệm gần gũi thiên nhiên nhưng vẫn thoải mái.
- Cá nhân hóa hành trình (Personalized Trip): Xu hướng du lịch mà mỗi chuyến đi được thiết kế riêng biệt theo sở thích, mong muốn và nhu cầu của từng cá nhân hoặc nhóm nhỏ, thay vì theo các tour du lịch truyền thống với lịch trình cố định.
- Du lịch bền vững (Sustainable Tourism): Là hình thức du lịch có trách nhiệm, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và văn hóa địa phương, đồng thời mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng và bảo tồn tài nguyên cho thế hệ tương lai.